وسوسه های شیطانی و راه های مقابله با آن از دیدگاه قرآن کریم - ایزدی، عباس - الصفحة ٥٢ - اختیار انسان در پذیرش فکر و تزیین شیطان

)وَقَالَ الشَّيْطَانُ لَمَّا قُضِيَ الأمْرُ إِنَّ اللَّهَ وَعَدَكُمْ وَعْدَ الْحَقِّ وَوَعَدْتُكُمْ فَأَخْلَفْتُكُمْ وَمَا كَانَ لِي عَلَيْكُمْ مِنْ سُلْطَانٍ إِلا أَنْ دَعَوْتُكُمْ فَاسْتَجَبْتُمْ لِي فَلا تَلُومُونِي وَلُومُوا أَنْفُسَكُمْ مَا أَنَا بِمُصْرِخِكُمْ وَمَا أَنْتُمْ بِمُصْرِخِيَّ إِنِّي كَفَرْتُ بِمَا أَشْرَكْتُمُونِي مِنْ قَبْلُ إِنَّ الظَّالِمِينَ لَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ(‌[١]؛

«و چون حکم حتمِی قِیامت به پاِیان رسِید شِیطان گفت خداوند به شما وعده درست داد و من وعده دادم و تخلّف نمودم و من بر شما فرمانرواِیِی نداشتم جز اِین که خواندم پس اجابت کردِید پس مرا سرزنش نکنِید و خود را سرزنش کنِید من فرِیادرس شما نِیستم و شما هم به فرِیاد من نمِی‌رسِید من از پِیش به اِین که مرا شرِیک خدا قرار دادِید معتقد نبودم، به راستِی براِی ستم‌کاران عذاب دردناک است».

از قضاِیاِیِی که واقع شدن آن حتمِی است در قرآن با فعل ماضِی تعبِیر مِی‌کند لذا مِی‌فرماِید:

«قال الشِّیطان» به جاِی «ِیقول الشِیطان» که فعل مضارع است و در آِینده واقع مِی‌شود.

«قُضِی الامر» ِیعنِی کار تمام و ِیک‌سره شد، بهشتِی‌ها و جهنمِی‌ها معلوم شدند آن وقت شِیطان براِی پِیروان خود اِین سخنان را مِی‌گوِید عقل شما مِی‌توانست بفهمد وعده‌هاِی خداوند راست و وعده‌هاِی من نادرست است و من بر شما تسلّط ِیا حجت و دلِیل قانع‌کننده‌اِی نداشتم مگر اِین که شما را فرا خواندم و شما هم اجابت کردِید.

[١]. ابراهِیم / ٢٢.