وسوسه های شیطانی و راه های مقابله با آن از دیدگاه قرآن کریم - ایزدی، عباس - الصفحة ٤٨ - شواهد و نشانههای اختیار انسان
|
اِین نه جبر اِین معنِی جبارِی است |
|
ذکر
جبارِی براِی زارِی است |
|
زارِی ما شد دلِیل اضطرار |
|
خجلت
ما شد دلِیل ختِیار |
|
گر نبودِی اختِیار، اِین شرم
چِیست |
|
اِین
درِیغ و خجلت و آزرم چِیست[١] |
مولوِی مِیگوِید: اگر اختِیار در کار نبود چرا اگر ِیک وقتِی حرف بدِی زدِیم بعد پشِیمان مِیشوِیم و مِیگوِیِیم اِی کاش اِین حرف را نزده بودم. معلوم مِیشود با وجدان خود درمِیِیابِیم که در مقابل گفتهِی خود مسئولِیم و لازم نِیست شخص درس خوانده باشد بلکه درس نخوانده هم وجدانِیات را درک مِیکند و شاهدش اِین است که فرد بِیسواد هم اگر سخنِی گفت ِیا کار قبِیحِی انجام داد بعد خود را ملامت مِیکند و سرزنش مِینماِید.
از باب مثال: فرضاً بنده قدم مثل شما رشِید نِیست اما از اِین جهت خجالت نمِیکشم چون به اختِیار خودم نِیست اما گر سخن نسنجِیده بگوِیم وحرف ناپخته بزنم باِید خجالت بکشم و به قول مولوِی درِیغ و تأسّف بخورم چرا که احساس مِیکنم مسئول کار خود هستم اِین است که مولوِی مِیگوِید:
|
گر نبودِی اختِیار، اِین شرم
چِیست |
|
اِین
درِیغ و خجلت و آزرم چِیست |
|
زجر استادان به شاگردان چراست |
|
خاطر از تدبِیرها گردان چراست[٢] [١]. مثنوِی مولوِی، دفتر اول، ص ١٥، چاپ کلاله خاور. [٢]. همان. |