وسوسه های شیطانی و راه های مقابله با آن از دیدگاه قرآن کریم - ایزدی، عباس - الصفحة ٣٨ - نمونهای دیگر از تزیین شیطان

فخر رازِی مِی‌گوِید: ابلِیس جبرِی مذهب بوده است زِیرا گمراهِی خودش را به خدا نسبت داده ولِی دِیگران در جواب مِی‌گوِیند ابلِیس از نظر توحِیدِ استدلالِی خِیلِی هم موحّد بوده است و استدلالش در اِین که به خداوند گفت مرا گمراه ساختِی، بر مبناِی ظاهر و به شکل استدلال خشک بوده و با قدم عرفان و معرفت نبوده است و ممکن است کسِی عالم هم باشد امّا مثل ابلِیس اشتباه کند.

تأکِیدات شِیطان در تزِیِین و گمراه سازِی

) لأزَيِّنَنَّ لَهُمْ فِي الأرْضِ وَلأغْوِيَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ( [١]؛ حتماً و حتماً کارهاِی زشت و حرام را براِی بنِی‌آدم تزِیِین مِی‌کنم و همه را گمراه مِی‌سازم.

رمز پِیروزِی شِیطان تزِیِین و آراستن عمل ناپسند و گمراهِی است که در اِین آِیه با دو تأکِید از زبان شِیطان بِیان شده است. «لازِیّننّ» متکلم وحده است و لام در آن ابتدائِیت است که افاده تأکِید مِی‌کند و نون تأکِیده ثقِیله هم دلالت بر تأکِید دارد همچنِین کلمه «لاغوِینّهم» و کلمه «اجمعِین» تأکِید سوم است.

) إِلا عِبَادَكَ مِنْهُمُ الْمُخْلَصِينَ( [٢] ؛ مگر بندگان مخلص تو.

سِرّ اِین که شِیطان نمِی‌تواند بندگان خالص را فرِیب دهد استعاذه‌ِی بالله است. آن‌ها که در پناه خدا هستند شِیطان از آن‌ها مأِیوس است لذا خداوند نِیز در جواب شِیطان مِی‌گوِید:

) إِنَّ عِبَادِي لَيْسَ لَكَ عَلَيْهِمْ سُلْطَانٌ( [٣]؛ تو بر بندگان من سلطنت ندارِی.

[١]. حجر / ٢٩.

[٢]. همان / ٤٠.

[٣]. همان / ٤٢.