وسوسه های شیطانی و راه های مقابله با آن از دیدگاه قرآن کریم - ایزدی، عباس - الصفحة ٢٢٦ - فرق وحی و غریزه و نظر اقبال لاهوری

چون قوا از شعبه‌هاِی نفس مِی‌باشند و با آن اتصال وجودِی دارند مسئله وحِی نِیز از قبِیل علم شهودِی است که در اثر صفاِی نفس و تقوا براِی هر کس که قابلِیت داشته باشد و خداوند صلاح بداند، حاصل مِی‌شود و تاکنون گفته شد طبق ِیک نظر تقوا و صفاِی نفس باعث مِی‌شود مداخلات قوه واهمه و اوهام از بِین بروند و مطالب به خوبِی واضح و آشکار جلوه کنند.

و نظر دوم اِین بود که در اثر تقوا و تصفِیه باطن علاوه بر آن که مطالب براِی انسان مکشوف مِی‌شوند، به مرتبه کشف و شهود نِیز مِی‌رسند که بعِید نِیست وحِی از همِین قبِیل باشد.

تفاوت وحِی و علم فکرِی

در مقابل اِین سخن، عده‌اِی وحِی را از سنخ علم فکرِی دانسته‌اند و گفته‌اند ممکن است شخصِی در اثر صفاِی نفس ِیک افکار عالِیه‌اِی پِیدا کند که دِیگران ندارند و آن همان وحِی است که استعداد درک چنِین چِیزهاِیِی است که در دست‌رس همه نِیست که به نظر ما چنِین تفسِیرِی از وحِی خلاف ضرورت دِین است و باِید گفت مسئله وحِی از قبِیل علم شهودِی است و نمِی‌شود آن را علم فکرِی دانست و گفت شخص ارد اثر تصفِیه باطن داراِی افکار عالِیه‌اِی مِی‌شود که نامش وحِی است.

فرق وحِی و غرِیزه و نظر اقبال لاهورِی

بعضِی از قبِیل اقبال لاهورِی وحِی را از سنخ غرِیزه دانسته‌اند و اِین اشتباه بزرگِی است.