وسوسه های شیطانی و راه های مقابله با آن از دیدگاه قرآن کریم - ایزدی، عباس - الصفحة ٢٢٢ - علوم استدلالی بذر مشاهده در آخرت

زبان و چشم و گوش را کسب کردِیم به مقام شهود مِی‌رسِیم و با التزام به دستورات دِین و انجام عبادات و خودسازِی حقاِیق براِی انسان آفتابِی مِی‌شود به قول شاعر:

مِی‌گوِید سکوت به موقع و اجتناب از حرف‌هاِی زِیادِی، گرسنگِی (روزه‌دارِی و کم‌خورِی) و شب‌زنده‌دارِی و سحرخِیزِی، خلوت با خدا و دائماً به فکر و ِیاد خدا بودن انسان‌هاِی ناقص را به کمال و تمام مِی‌رساند و رشد مِی‌دهد.

اهل تحقِیق مِی‌گوِیند حتِی اِین علم‌هاِی فکر و استدلالِی که از راه اندِیشه و استدلال پِیدا مِی‌کنِیم ممکن است در همِین دنِیا به سر حد حضور و شهود و مشاهده عِینِی حقاِیق برسد و تمام علوم نظرِی و فکرِی و استدلالِی وقتِی در آخرت پرده برداشته شد ) يَوْمَ تُبْلَى السَّرَائِرُ([١]؛ «روزِی که سرِیره‌ها و امور باطنِی آشکار مِی‌شوند»، اِین علوم از علم‌الِیقِین تبدِیل مِی‌شوند به عِین‌الِیقِین و هر چه در اِین دنِیا اندوخته‌هاِی علمِی ارزشمند ما بِیشتر باشد در قِیامت که پرده‌ها کنار رفت، روشنِی‌بخشِی و نقش مشاهده آن‌ها بِیشتر است.

علوم استدلالِی بذر مشاهده در آخرت

صدرالمتألهِینS در مباحث نفس اسفار مِی‌گوِید: «علوم استدلالِی و فکر و معرفت در اِین دنِیا بذر مشاهده است در عالم ‌آخرت». بذر همان تخمِی است که در زمِین مِی‌افشانِیم و بعداً نمو مِی‌کند. هر چه در اِین دنِیا در پِی علم رفتِیم، البته علوم حقِیقِی مربوط به مبدأ و معاد و معرفت نسبت به دستگاه هستِی جهان از راه

[١]. الطارق / ٩.