وسوسه های شیطانی و راه های مقابله با آن از دیدگاه قرآن کریم - ایزدی، عباس - الصفحة ١٩٣ - اثر تقوا مشاهدهی عینی اشیاء

نقش تقوا را مِی‌توان چنِین خلاصه نمود که تقوا ما را به مراحل والا مِی‌رساند که در آن مقامات برتر استعداد و ظرفِیت درِیافت معارف الهِی و درک حقاِیق معنوِی را کسب مِی‌کنِیم.

به قول ِیکِی از عرفا صرف علم استدلالِی داشتن مانند ِیک پاِی چوبِین بِی‌اساس و بِی‌تمکِین است. به قول مولوِی:

بنابراِین در مراحل معنوِیت، پرداختن به صفاِی نفس و خودسازِی انسان را به درک معارف و علوم حضورِی نزدِیک‌تر مِی‌سازد و وارد شدن در مِیدان عمل و به کارگِیرِی دانستنِی‌ها معارف انسان را ارزش مِی‌دهد. خداوند ما را توفِیق فرماِید به صفاِی باطن و درک معارف الهِی انشاءالله.

اثر تقوا مشاهده‌ِی عِینِی اشِیاء

عرض شد انسان اگر متقِی و پرهِیزگار شد و روح خود را از اخلاق ناپسند و زشت پاک کرد و به اخلاق خوب و پسندِیده آراست، اِین اثر را دارد که علومِی را که از طرِیق فکر اعم از عقل و تجربه و گفتار خداوند و انبِیا و اوصِیاء به دست آورده است مِی‌توانند در زندگِی او نقش داشته باشند و در کار و عمل و اخلاق و تصمِیم او اثر بگذارند و در واقع تقوا و پرهِیزگارِی و صفاِی نفس سبب مِی‌شود علوم براِی انسان روشن‌تر بشوند و آن‌چه را به علم حصولِی و از راه کسب و نظر و استاد و تعلّم ِیاد گرفته‌اِیم تبدِیل به علم حضورِی و مشاهده عِینِی شود و از ظاهر علوم و مفاهِیم آن‌ها عبور کرده به حقِیقت آن‌ها برسِیم و طورِی باشد که گوِیا حقاِیق را با روشن‌بِینِی و چشم باطن مشاهده کنِیم همان‌طور که به تعبِیر