بانوى آب و آفتاب: طرحى نو در كتابشناسى حضرت زهرا (س) - سروقامت، حسين - الصفحة ٢٠٢ - «حضرت زهرا، شاهد خلقت و آفرينش»/ احمد رحمانىهمدانى؛ فاطمهالزهرا، شادمانى دل پبامبر

استدراك در لغت به معناى «رفع توهم از كلام سابق» يا به تعبير فرهنگ عميد «تلافى و تدارك كردن، اراده كردن تدارك مافات را به چيزى»[١] است.

به احتمال قريب به يقين هدف مؤلف ارجمند اين بوده كه در خاتمه برخى از فصول تكمله‌اى آورده يا برخى اضافات را به متن ملحق نمايد. اگر اينچنين باشد سؤال اين است كه چرا اين فرصت مساعد از برخى فصول كه نيازمند چنين تكمله‌اى بوده، سلب شده است؟ نظير فصل ٣٢ كه وجود چنين استدراكى براى آن ضرورى به نظر مى‌رسد.

همچنين در پايان برخى فصول به جاى استدراك با عناوينى همچون «پژوهش و روشنگرى» در فصل ١٤، ص ٢٠٧، «نكته‌اى لطيف» در فصل ١١، ص ١٨٣ و «دو نكته آگاهى بخش» در فصل ٢٦، ص ٥٨٣ مواجهيم كه پيرو نظم ثابتى نيست.

نكته شگرف ديگر تأكيد بسيار زياد مؤلف بر سر خطبه فدك است كه در پنج فصل به گونه‌اى مستوفى به آن پرداخته شده است.[٢] به نوعى كه احساس مى‌شود ساير بخشهاى كتاب را تحت الشعاع قرار داده است.

يكى از محسنات كتاب، فصل بندى بسيار خوبى است كه مانع از تداخل عناوين شده است. مؤلف در انتخاب عناوين كوتاه كه هر يك بيانگر مضمون مطالبى است كه در آن فصل عنوان شده، سليقه خوبى به كار برده است و بعلاوه در بسيارى از مطالبى كه مستغنى از شرح نبوده‌اند، با حُسن تشخيص توضيحاتى را آورده است. نظير آنچه در فصل ٣٢ كتاب عنوان شده است.

در پايان ضمن آرزوى سعادت براى نويسنده محترم و سخت كوش‌

[١]- فرهنگ فارسى عميد، ذيل لغت« استدراك» ص ١٢٣.

[٢]- فصول ٢٣، ٢٤، ٢٥، ٢٦ و ٢٧.