بانوى آب و آفتاب: طرحى نو در كتابشناسى حضرت زهرا (س) - سروقامت، حسين - الصفحة ٢٠٠ - «حضرت زهرا، شاهد خلقت و آفرينش»/ احمد رحمانىهمدانى؛ فاطمهالزهرا، شادمانى دل پبامبر
اين در حالى است كه اگر چه نحوه گردآورى و تدوين احاديث و گاه برخى توضيحات و در كل تلاش ستودنى مؤلف قابل اغماض نيست، اما صِرف بذل توجه به حديث و غفلت از ضرورت شرح آن موجب مىشود كه ابهاماتى نظير آنچه در نقل برخى احاديث از جمله حديث شريف قدسى
«لَولاكَ لَما خَلَقْتُ الْافلاكَ، و لَوْلا عَلِىٌّ لَما خَلَقْتُكَ وَ لَوْلا فاطِمَةَ لَما خَلَقْتُكُما»
مطرح شده، بوجود آيد و ناگزير مؤلف در مقدمه چاپ دوم به آن پرداخته و در صدد رفع ابهام بر آيد.[١]
به نظر مىرسد كه شرح و توضيح احاديث از موارد مهمى بوده كه در بسيارى از اوقات از آن غفلت شده يا به صورت گزينشى بدان پرداخته شده است. البته اين فقدان از جامعيت اثر پركوششى نظير اين كتاب، اندكى مىكاهد.
در خصوص گنجايش صفحات كتاب نيز كه به قول مترجم از دلايل مهم عدم پرداختن به تعليقات بيشتر است، بايد به دو نكته اشاره كنيم:
نخست آنكه در بسيارى از صفحات كتاب روايات تكرارى به چشم مىخورد كه با حذف تكرارآنها قدرى مىتوان به شرح و بسط احاديث مهمتر پرداخت از جمله اين موارد عبارتند از:
روايتى كه در شماره ٥ صفحه ٧٧ كتاب آمده و در شماره ١٨ از صفحه ٨٣ تكرار شده است.
روايتى كه در صفحه ٨٤ كتاب آمده (فاطمه پاره تن من است ...) و بارها در صفحات ديگر كتاب از جمله صفحه ٨٥ و ٨٦ و ... تكرار شده است. در اين قبيل موارد چنانچه روايت از منابع متعددى ذكر شده باشد، بيان منبع كافى است و نياز به ذكر مجدد روايت نيست.
روايتى كه در شماره ٧ صفحه ٧٨ تحت عنوان «سكونت فاطمه در
[١]- ص ٤٧ كتاب، مقدمه مؤلف در چاپ دوم.