درخشان پرتوى از اصول كافى - حسينى همدانى نجفى، محمد - الصفحة ٣٠٨ - باب النوادر حديث پنجم از اصول كافى
خواهند بود و منصب امامت عبارت از وساطت و پيشوائى براى مردم است كه پروردگار او را وسيله فيوضات باطنى و تأثير معنوى قرار داده و بعموم مردم معرفى مىنمايد.
از جمله آثار منصب امامت شهادت و احاطه علمى بر عقايد و اعمال جوارحى مردم زمان خود مىباشد و در صحنه قيامت به پيشگاه ساحت كبريائى قيام بشهادت مىنمايند و گواهى آنان ميزان سعادت و ايمان مردم خواهد بود.
بديهى است نيروى احاطه علمى و شهود بر عقايد قلبى و اعمال جوارحى مردم بجز از طريق موهبت آفريدگار امكان ناپذير است و منصب امامت و رهبرى ظاهرى و تأثير باطنى و معنوى ممكن است توأم با مقام رسالت و نبوت باشد مانند ابراهيم عليه السّلام و ممكن است جدا از منصب رسالت باشد و اختصاص باوصياء رسول صلّى اللَّه عليه و آله و سلم و عليه السّلام دارد.
خلاصه قول امام عليه السّلام
(و جعلنا عينه في عباده)
اوصياء رسول صلّى اللَّه عليه و آله و سلم را ناظر بر قلوب و ايمان و كفر و اعمال صالحه و طالحه مردم قرار داده است و تفسير مفاد امام است و هدايت از طريق تأثير باطن و تصرف تكوينى در نفوس مردم است باينكه پيروان خود را بسوى كمال سوق ميدهد و از موقف كمال بمرتبه كمال بالاترى ميرساند.
آيه كريمه خلاصه تفسير صفت
(جعلنا عينه في عباده)
مىباشد باينكه امامت و پيشوائى مطلق هدايت و رهبرى نيست بلكه خصوص هدايتى است كه بامر پروردگار و باراده او تحقق مىيابد و عبارت از ملكوت وجه ديگر غير از وجه خلق تدريجى آنست و منزه از زمان و مكان و از تغيير و تبدل بوده و كن ايجاد است همان وجود عينى است قبال خلق كه وجه ديگر و تدريجى و تغيير پذير است و منطبق بر قوانين حركت و زمان است و امام هدايتكننده بامر پروردگار مصاحب ملكوتى است.