رسول خدا راست گفت - المطيري، علي؛ مترجم کاظم حاتمي طبري - الصفحة ١٢٢ - واى بر كم فروشان

است كه مى‌بينيم قرآن مجيد و خداوند متعال كه آفريننده انسان و زمان و دوران‌ها است، ماجراهاى آدم و دو پسرش هابيل و قابيل و ديگران از اولياء الله يا دشمنان خدا، از سرنوشت پيامبران و رسولان گرفته تا عاقبت فرعون‌ها و گردن‌كشان و آنچه به سود يا زيان امت‌هاى گذشته اتفاق افتاده را بيان كرده است؛ زيرا خداوند متعال تاريخ را عاملى مهم در ساختار زندگى انسان از معاش و معاد و حال و آينده مى‌داند.

در اين ميان، تاريخ اسلام نسبت به ما از خصوصيت بيشترى برخوردار است؛ چرا كه مسئله ايمان و كفر و عاقبت انسان از بهشت و دوزخ بر آن مترتب شده و پژوهش در آن، سبب شناخت حق از باطل و معرفت راست از دروغ و صحيح از غلط مى‌گردد.

لذا بسيارى از عقايدِ انسان چه در اصول دين و چه در فروعِ آن، متوقف بر پژوهش در تاريخ است. نتيجه مى‌گيريم كه تاريخ، جزو جدانشدنى زندگى انسان بوده و پر واضح است كه تاريخ هم به نوبه خود، بازتابى از رويدادها و هر رويداد نيز ساخته و پرداخته شخصيت‌هايى است. در نتيجه، مدار بحث بر شناخت شخصيت‌ها قرار مى‌گيرد و در اين راستا فرقى ميان اين كه اين شخصيتِ تاريخى، نيكوكار يا گناهكار، صحابى يا غير صحابى باشد نيست و صحابى بودن نمى‌تواند پرده عصمتى به دور يك شخصيت تاريخى بكشد و او را از قرار گرفتن در معرض نقد برهاند. همچنين است خويشاوندى، زوجيت، فرزندى و ....