روابط اجتماعى از نگاه قرآن - مسعودى، عبدالهادى - الصفحة ١٧٥ - كافران

اطاعت از پدر و مادر و توصيه مكرر به احسان و نيكى به آن‌ها، چنين مى‌فرمايد: (وَ وَصَّيْنَا الْإِنْسانَ بِوالِدَيْهِ حُسْناً وَ إِنْ جاهَداكَ لِتُشْرِكَ بِي ما لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ فَلا تُطِعْهُما إِلَيَّ مَرْجِعُكُمْ فَأُنَبِّئُكُمْ بِما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ)[١] «و انسان را به نيكى به پدر و مادر سفارش كرديم و [گفتيم‌] اگر با تو سخت گيرند تا چيزى را كه بدان علم ندارى شريك من سازى، از آنان اطاعت مكن. بازگشت همه شما به سوى من است؛ پس شما را از آنچه عمل مى‌كرده‌ايد آگاه مى‌كنم». قرآن، اين بازداشتن را در سوره لقمان تكرار فرموده است: (وَ وَصَّيْنَا الْإِنْسانَ بِوالِدَيْهِ حَمَلَتْهُ أُمُّهُ وَهْناً عَلى‌ وَهْنٍ وَ فِصالُهُ فِي عامَيْنِ أَنِ اشْكُرْ لِي وَ لِوالِدَيْكَ إِلَيَّ الْمَصِيرُ\* وَ إِنْ جاهَداكَ عَلى‌ أَنْ تُشْرِكَ بِي ما لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ فَلا تُطِعْهُما وَ صاحِبْهُما فِي الدُّنْيا مَعْرُوفاً وَ اتَّبِعْ سَبِيلَ مَنْ أَنابَ إِلَيَّ ثُمَّ إِلَيَّ مَرْجِعُكُمْ فَأُنَبِّئُكُمْ بِما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ)[٢] «و ما انسان را درباره پدر و مادرش سفارش كرديم، درحالى‌كه مادرش او را [در ايّام باردارى‌] در حال ضعف روى ضعف حمل كرد، و [شير دادن و] از شير جدا كردنش در دو سال بود، [گفتيم‌] كه مرا و پدر و مادرت را سپاس‌گزار، كه بازگشت [همه‌] به سوى من است\* و اگر در حق تو بكوشند كه چيزى را كه به [الوهيت و ربوبيت‌] آن علم ندارى شريك من قرار دهى، هرگز از آن‌ها اطاعت مكن، و در دنيا با آن‌ها به‌نيكى معاشرت نما، و پيرو راه كسى باش كه [در همه حال‌] به سوى من بازگشته است. سپس بازگشت همه شما به سوى من است؛ پس شما را از آنچه انجام مى‌داده‌ايد آگاه مى‌كنم».

اين آيه نشان از آن دارد كه پيوندهاى اجتماعى، همگى از رابطه توحيدى انسان با خداوند رنگ مى‌پذيرند و تنها با حفظ اين ارتباط يگانه‌

[١]. عنكبوت: ٨.

[٢]. لقمان: ١٤- ١٥.