روابط اجتماعى از نگاه قرآن - مسعودى، عبدالهادى - الصفحة ١٦٢ - ١ پيامبران

آن‌هاست.[١] اين بدان معناست كه اولين رابطه اجتماعى فرمان‌پذيرى و پيروى، بايد ميان انسان‌ها و پيشواى دينى برقرار شود. اولين كسى كه بايد اطاعت شود، پيامبران الهى هستند و بقيه اطاعت‌هاى اجتماعى بايد در طول آن باشد. معناى اين سخن آن است كه ارتباط اجتماعى اطاعت، رابطه‌اى ساده نيست و آدمى نمى‌تواند زمام امور خود را به هر كسى بسپارد و به همان سادگى كه با كسى همنشين و همسفر مى‌شود، كسى را بيابد و از او فرمان ببرد. يك سوى رابطه اطاعت، خداوند است و تا او نفرموده و تأييد نكرده باشد، ما حق فرمان‌پذيرى و پيروى نداريم. همه اطاعت‌ها بايد بر اساس فرمان الهى به گونه مستقيم يا غيرمستقيم باشد. آيه مشهور پنجاه و نهم سوره نساء همين معنا را مى‌رساند و مى‌فرمايد: (يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ فَإِنْ تَنازَعْتُمْ فِي شَيْ‌ءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى اللَّهِ وَ الرَّسُولِ إِنْ كُنْتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ ذلِكَ خَيْرٌ وَ أَحْسَنُ تَأْوِيلًا) «اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد، از خدا اطاعت كنيد و از رسول و اولوالامر

[١]. آيه‌« أَطِيعُوا اللَّهَ وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ» در چند جا تكرار شده است؛ مانند آل عمران: ٣٢، ١٣٢؛ مائدة: ٩٢، انفال: ١، ٢٠، ٤٦؛ نور: ٥٤؛ محمد: ٣٣؛ مجادله: ١٣؛ تغابن: ١٢.