روابط اجتماعى از نگاه قرآن - مسعودى، عبدالهادى - الصفحة ١٩٦ - ادب يادگيرنده
است»؛ نزد او از كسى غيبت نكنى؛ در مجلسش درِ گوشى صحبت نكنى؛ جامهاش را نگيرى؛ اگر خسته بود، در سؤال كردن اصرار نورزى؛ از طول مجالسش به تنگ نيايى؛ زيرا حكايت همنشينى با او، حكايت درخت خرمايى است كه انتظار مىكشى تا كى از آن چيزى براى تو بيفتد. همانا پاداش مؤمن دانشمند، بيشتر از روزهدار شبزندهدارى است كه در راه خدا بجنگد. هرگاه دانشمند بميرد، رخنهاى در اسلام پديد آيد كه تا قيامت چيزى آن را نبندد.
گفتنى است اطاعت و پيروى از عالم نيز دستور صريح معصومان (عليهم السلام) است. پيامبر خدا (ص) عالمان را چراغهاى دنيا و آخرت معرفى كرده و به تبعيت از آنها فرمان داده است.[١] امام على (ع) با داخل كردن دانشمندان در مفهوم اولوالامر، لزوم اطاعت از آنان را به آيل ٥٩ سوره نساء مستند فرموده است:
«قَد جَعَلَ اللّهُ لِلعِلمِ أهلًا، وفَرَضَ عَلَى العِبادِ طاعَتَهُم بِقَولِهِ تَعالى:
(أَطِيعُوا اللَّهَ وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ)؛ خداوند براى دانش اهلى قرار داده و فرمانبردارى از آنان را بر بندگان واجب كرده است؛ آن گونه كه در اين آيه فرموده است: «از خدا فرمان بريد و نيز از پيامبر و اولياى امر خود فرمان بريد».[٢] امام سجّاد (ع) اين نكته را وحى الهى به دانيال نبى دانسته است:
«إنَّ اللّهَ تَبارَكَ وتَعالى أوحى إلى دانِيالَ: ... إنَّ أحَبَّ عَبيدي إلَيَّ التَّقِيُّ الطّالِبُ لِلثَّوابِ الجَزيلِ، اللّازِمُ لِلعُلَماءِ، التّابِعُ لِلحُلَماءِ، القابِلُ عَنِ الحُكَماء
؛ خداوند تبارك و تعالى به دانيال وحى كرد: ... محبوبترين بندگانم نزد من، پرهيزگارِ جوياى پاداش فراوان،
[١]. فردوس الاخبار، ج ١، ص ٧١، ح ٢٠٩.
[٢]. علم و حكمت در قرآن و حديث، ج ٢، ص ٦١٦، ح ١٧٩٠.