روابط اجتماعى از نگاه قرآن - مسعودى، عبدالهادى - الصفحة ١٩٠ - نقد دادههاى علمى

بى‌عمل و دانشمندى ناصالح رفته و خواه از دست مسلمانان بيرون رفته و نزد منافقان و مشركان و كافران آرميده باشد. ما بايد به مظروف بنگريم؛ هر چند گاه لازم است حكمت و درّ گران‌بهاى بيرون‌كشيده را از آلودگى‌هاى ظرفش بشوييم و پاك كنيم. ما از ميان اين احاديث متعدد، حديث امام صادق (ع) را از معتبرترين كتاب حديثى شيعه نقل مى‌كنيم:

«الحِكمَةُ ضالَّةُ المُؤمِنِ، فَحَيثُما وَجَدَ أحَدُكُم ضالَّتَهُ فَليَأخُذها؛

حكمت، گمشده مؤمن است. پس هريك از شما گمشده‌اش را در هر جا يافت، آن را برگيرد».[١]

نقد داده‌هاى علمى‌

نكته درخور ذكر آن است كه همه جا بايد ديده دقت خود را باز نگاه داريم و به هيچ روى از نقد و سنجش آموزه‌ها روى برنتابيم. آيه هفدهم و هجدهم سوره زمر، اين نكته را به ما مى‌آموزد كه گوش فرا دادن به همه سخنان لازم است، اما پيروى، فقط حق يكى از شنيده‌ها و عقيده‌هاست؛ سخنى كه بهترين و نيكوترين است و تبعيت از آن، ما را به شاهراه هدايت درمى‌آورد. خرد و روح ما اين عقيده را پس از حلاجى و نقادى، مقبول و معتبر مى‌شمرد و آن را مى‌پذيرد. قرآن، اين افراد گوش فرادهنده و نقدكننده و پذيرنده را بهترين و مقبول‌ترين بندگان خود مى‌شمرد و آنان را داراى خردى ناب مى‌خواند و چنين به آن‌ها بشارت مى‌دهد: (... فَبَشِّرْ عِبادِ الَّذِينَ يَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَيَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ أُولئِكَ الَّذِينَ هَداهُمُ اللَّهُ وَ أُولئِكَ هُمْ أُولُوا الْأَلْبابِ) «آن‌هايى كه سخنان را گوش فرا مى‌دهند و از بهترينِ آن‌ها پيروى مى‌كنند. آن‌ها هستند كه خدا هدايتشان كرده و آن‌ها هستند كه صاحبان خرد ناب‌اند».

[١]. علم و حكمت در قرآن و حديث، ج ١، ص ٣٤٩، ح ٩٧٧.