روابط اجتماعى از نگاه قرآن - مسعودى، عبدالهادى - الصفحة ١١٩ - برخورد با نصيحت و خيرخواهى

منسوب به امام على (ع):

«كيف ينتفع بالنصيحة من يلتذ بالفضيحة؛[١]

چگونه از نصيحت سود برد كسى كه از فضيحت لذّت مى‌برد؟».

ما نبايد به نصيحت شدن كسى دل ببنديم كه عقلش را كنار نهاده و زمام جهالتش را رها كرده و در عرصه خوديت و نفسانيت خويش جولان مى‌دهد. چنين شخصى از خيرخواهى پيامبران الهى نيز سودى نمى‌برد تا چه رسد به ما كه نه استقامت نوح (ع) داريم و نه بردبارى ابراهيم (ع).

حال مى‌پرسيم: رويارويى درست و عاقلانه و منطقى در برابر نصيحت ديگران چيست؟ شايد بتوان آيات بيان‌كننده پذيرش حق از سوى پيروان پيامبران را در پاسخ به خيرخواهى و دعوت صادقانه و خالصانه آن‌ها، مصداق‌هايى روشن از نصيحت‌پذيرى عاقلانه دانست كه با هدايت ايشان به راه راست زندگى، زمينه سعادت اخروى و جاويد ايشان را فراهم آوردند و گاه به رفاه و اصلاح وضعيت دنيايى و اجتماعى آن‌ها نيز انجاميد.[٢] قرآن به مثابه كتابى اساسى، به كليات و گاه جزئياتى مرتبط اشاره كرده است و پيشوايان دين نيز دستورالعمل‌هايى كارگشا ارائه داده‌اند. امام سجّاد (ع) در رساله بسيار ارزشمند حقوق دراين‌باره مى‌فرمايد:

وحق الناصح أن تلين له جناحك وتصغي إليه بسمعك، فإن أتى الصواب حمدت الله عز وجل، وإن لم يوافق رحمته، ولم تتهمه وعلمت أنه أخطأ، ولم تؤاخذه بذلك إلا أن يكون مستحقا للتهمة

[١]. ميزان الحكمة، ح ٢٠٢١٧.

[٢]. ر. ك: اعراف: ٩٣- ٩٦.