مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٨١ - تعبیر « ارث » در قرآن
امیرالمؤمنین است در حدیث توحید صدوق که خداوند تملیک کرده به اشخاص مثلًا قوه را، قدرت را، استطاعت را، اما این تملیک معنایش این نیست که از ملک خودش خارج کرده، بلکه «وَ هُوَ امْلَک» در عین حال خودش مالکتر است. ما میبینیم که در عین حال، قیامت با دنیا یک تفاوتی دارد. لااقل عالم دنیا عالم حجاب است، یعنی مالکیت خداوند برای ما ظهور ندارد؛ یعنی ما آنچه که احساس میکنیم، اسباب و مسببات ظاهری را میبینیم نه آن حقیقت را؛ حقیقت را نمیبینیم.
اگر کسی حقیقت را الآن ببیند باز میبیند مالک همه چیز خداست. اما وقتی که ما وارد قیامت میشویم، میبینیم همه مالکیتها باطل و ضایع شد و همه برگشت به مالک اصلی. «لِمَنِ الْمُلْک الْیومَ لِلَّهِ الْواحِدِ الْقَهّار». آن عارف گفت «الآن کما کان» الآن هم همینطور است. بله، از دید یک نفر آدم عارف الآن هم همین طور است، ولی او از دید کسانی میگوید که چشمشان آنجا باز میشود. آن وقت این مالکیتهای ظاهری همه میمیرد، همه باطل میشود، مالکیت حقیقی خداوند ظاهر میشود، خداست که وارث همه چیز است. پس چون این تعبیر «ارث» در مورد خود خدا به کار برده شده است، معنایش ظهور حقیقت است. حال برای آن کسانی که از طریق الوهیت چیزهایی را در آنجا واجد میشوند میگوید: «وَ تِلْک الْجَنَّةُ الَّتی اورِثْتُموها».
به همان معنا که خدا وارث اینهاست در قیامت، این بندگان وارث هستند، یعنی مالک حقیقی اینها میشوند به مالکیت پروردگار. پس درواقع این جور میخواهد بگوید: «ما که مالک همه چیز هستیم، تو هم مالک اینها و بلکه همه چیز هستی».
یک چیزی نقل میکنند که نامهای از خداوند به اهل بهشت میرسد: «مِنَ الْحَی الْقَیومِ الَّذی لایموتُ الَی الْحَی الْقَیومِ الَّذی لایموتُ» ما قیوم واقعی هستیم و تو هم به قیومیت ما اینجا قیوم و مالک واقعی خواهی بود.
پس اینجا که تعبیر «ارث» میکند، برای این است که میخواهد بگوید مالکیت شما شأنی از شئون مالکیت حقیقی خداوند است. همان وراثت الهی که به خداوند میرسد- که معنایش این است که حجابها از بین میرود و حقیقت آشکار میشود- به شما هم میرسد. «تِلْک الْجَنَّةُ الَّتی اورِثْتُموها بِما کنْتُمْ تَعْمَلون».
باز به نوع دیگر به تنعمات جسمانی اشاره میکند. در آن آیه به خوردنیها و نوشیدنیها اشاره کرد، صِحافٍ مِنْ ذَهَب که خوردنیها بود، اکواب که جامهایی است که نوشیدنیها را در آن قرار میدهند، در اینجا دِسر و میوهاش را ذکر میکند: «لَکمْ فیها