مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٨٩ - تفضّل خدا

عبارات مختلف و آن این که اگر کسانی در راه خدا باشند، این که عملشان حداکثرِ پاداش داده میشود به جای خود، و این که آنچه میخواهند به آنها داده میشود نیز به جای خود: وَ مَنْ ارادَ الْاخِرَةَ وَ سَعی لَها سَعْیها وَ هُوَ مُؤْمِنٌ فَاولئِک کانَ سَعْیهُمْ مَشْکوراً [١]، لَهُمْ ما یشاؤنَ فیها، علاوه بر آن «وَ لَدَینا مَزیدٌ» [٢]. در اینجا چون راه فطری و راه طبیعت بشر است، یک چیزهایی هم که نخواستهاند مافوق خواسته به آنها تفضّل میشود.

[تعبیر دیگر چنین است]: مَنْ کانَ یریدُ حَرْثَ الْاخِرَةِ نَزِدْ لَهُ فی حَرْثِهِ [٣].

تعبیر دیگری در چند جای قرآن هست که آن خیلی عجیب است. در بعضی آیات، قرآن میگوید اگر کسی کار بد بکند به همان اندازه که کار بد کرده به او کیفر میدهند، ولی اگر کار خوب بکند چند برابر کار خوب به او پاداش میدهند: مَنْ جاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ عَشْرُ امْثالِها [٤] کسی که کار خوب بکند ده برابر به او پاداش میدهند.

منطق دیگری در قرآن هست که خیلی لطیف و عالی است و آن این است: وَ مَنْ یقْتَرِفْ حَسَنَةً نَزِدْ لَهُ فیها حُسْناً [٥] (این خیلی عجیب است!) اگر کسی کار نیک و زیبا بکند ما به زیبایی کارش میافزاییم، یعنی ما گریم و پرداختش میکنیم. وقتی کار در مسیر خلقت و رضای الهی قرار بگیرد اینچنین است. شما کاری را در مسیر رضای الهی انجام بدهید، بسا هست این کار شما معایب و نواقصی دارد، اما خدا به فضل و لطف خودش آن معایب و نواقص را برطرف میکند و زشتیهای عمل شما را از بین میبرد و تبدیل به زیبایی میکند. خدا نسبت به کار نیک مشّاطهگری میکند، بدیهایش را میپوشاند و به جایش خوبی میآورد.

پس دو مطلب است: یکی این که یک کار خوب که انسان میکند خدا آن را ده تا کار خوب حساب میکند. این، جنبه کمّیت کار است، یعنی لطف الهی بر کمّیتش میافزاید. یکی هم جنبه کیفیت کار است که انسان یک کار نیمه زیبا انجام میدهد، بعد میبیند خدا تمامْ زیبا به او تحویل میدهد.

. اسراء/ ١٩.