به طور کلی قرآن کریم همواره کوشش میکند که اعتماد مسلمین و مؤمنین را به ایمانشان جلب کند، یعنی میخواهد به آنها بفهماند که ایمان داشتن و مسلمان درست و واقعی بودن چه آثار و نتایج خوبی دارد. خیلی کوشش میکند که توجه ما را به این نکته جلب کند، و هرگز نتایج خوب ایمان و مسلمانی را تنها محول نمیکند به دنیای دیگر، و به اصطلاح حواله به نسیه نمیکند که به مردم بگوید بیایید چنین عمل کنید، زحمات عبادت را تحمل کنید و نتیجه ایمانتان را فقط در دنیای دیگر از ما بخواهید، بذری است که محصولش انحصاراً در دنیای دیگر به انسان میرسد.

این یک منطق است ولی منطق قرآن این نیست. البته منطق قرآن یک منطق مادی هم نیست که بگوید بذری که اینجا میپاشید محصولش را همین جا میبرید و استفاده مینمایید. اینطور نیست که نظر فقط به منافع مادی، آنهم در دنیا باشد. به انسانها ثابت میکند که در همین دنیا آثار و نتایج خوبی میبرید، نتایج آن مختص به آخرت و آن دنیا نیست. لذا میفرماید: وَ اذْکروا اذْ انْتُمْ قَلیلٌ ... فراموش نکنید آثار را در دنیا؛ اینها را ببینید اعتمادتان جلب میشود، اطمینان بیشتری پیدا میکنید. البته مخاطب، مسلمانان آن روزند: خداوند شما مردم را قبل از اینکه به اسلام گرایش و به خدا ایمان پیدا کنید، در آن وقتی که ضعیف بودید و کفار میخواستند شما را از بین ببرند، در وضع نوینی قرار داد [و به حال شما] بهبودی بخشید. شما جماعتی اندک بودید، از برکت اسلام و ایمان، کثیر شدید و بر عدهتان افزوده شد. قرآن میگوید: مُسْتَضْعَفونَ فِی الْارْضِ در روی زمین مردمی ناتوان بوده، به حساب نمیآمدید. کلمه «مستضعف» از ماده ضعف و ضعیف است، یعنی ناتوان شمرده شده.

شما همین حالا بعضی ملتها را میبینید که آنها را به حساب نمیآورند، ولی روی بعضی دیگر حساب میکنند. وَ اذْکروا اذْ انْتُمْ قَلیلٌ مُسْتَضْعَفونَ فِی الْارْضِ به یاد آرید زمانی را که شما ناتوان بودید و روی شما حساب نمیشد، ولی اکنون به خاطر اسلام و مسلمانی روی شما حساب میشود. نه تنها دیگران روی شما حساب نمیکردند بلکه ضعف و ناتوانی شما به قدری زیاد شده بود که خودتان هم روی خودتان حساب نمیکردید. نزدیک بود مردمی حمله کنند شما را بربایند مثل کرکسی که گنجشکی را برباید. ترس داشتید حمله کنند و هستی و نیستی شما را ببرند. ولی پس از ایمان و به کار بستن دستورات اسلام و قرآن، شما را مأوی داد.