مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٤٩ - نفاق در هر دوره ای به شکلی ظاهر می شود
پیدا شدند نقش ضدیت خود را در لباس مذهب توانستهاند پیاده کنند و اگر مسلمین بیدار و آگاه باشند نقشههای شوم آنان نقش بر آب میگردد.
قرآن به صورت دلسوزی درباره آنان میگوید:
اولئِک الَّذینَ اشْتَرَوُا الضَّلالَةَ بِالْهُدی فَما رَبِحَتْ تِجارَتُهُمْ وَ ماکانوا مُهْتَدینَ.
اینها مردمی هستند که یک معامله کردهاند ولی چه معامله زیانکارانهای! هدایت را دادهاند و ضلالت را برای خودشان خریداری نمودهاند. اینان در این معامله علاوه بر اینکه هیچ سودی نبردهاند، چه زیانها بردهاند! هیچ راهی برای خویش نیافته و همانگونه در گمراهی بسر میبرند.
از امام علیه السلام سؤال میکنند که عقل چیست؟ میفرماید:
الْعَقْلُ ما عُبِدَ بِهِ الرَّحْمنُ وَ اکتُسِبَ بِهِ الْجَنانُ.
عقل آن است که انسان را به عبادت خداوند و بندگی او رهبری کند و سعادت همیشگی را به انسان بدهد.
سائل پرسید پس آنچه که در معاویه بود چه بود؟ جواب فرمود: تِلْک النُّکری وَ الشَّیطَنَةُ آن نکری و شیطنت است. نکری و شیطنت با عقل دوتاست.
مقصود امام علیه السلام از «نکری و شیطنت» همان نیرنگبازیها و نقشهکشیهای منافقانه است و از «عقل» همان نیرویی که انسان را به معنویت و انسانیت رهنمون میگردد.