مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٢١ - حروف مقطّعه
پس این آیه میخواهد بفرماید: ای مردمی که در قرآن شک دارید، و حق دارید شک داشته باشید زیرا نه در قرآن نظر نموده و از نزدیک آن را مطالعه کردهاید و نه در مرحله عمل آزمایش نمودهاید، اگر شما با قرآن نزدیک شوید و آن را لمس نمایید، دیگر در اصالت آن تردیدی نخواهید داشت.
هُدی لِلْمُتَّقینَ. اولین چیزی که در شناخت قرآن و نزدیک شدن به آن مطرح است این است که بدانیم اصولًا قرآن برای چه نازل شده و ماهیت آن چیست تا در اصالت آن دچار شک و تردید نشویم، زیرا هر کتابی که انسان نداند برای چه نوشته شده و هدف آن چیست، به هیچ وجه نمیتواند روی آن اظهار نظر کند.
حال ببینیم واقعاً قرآن چه کتابی است و برای چیست؟ آیا کتاب طب است؟
فلسفه است؟ تاریخ است؟ ریاضی است؟ هیچ کدام، پس چیست؟ کتاب هدایت است: هُدی.
چه کسانی را این کتاب هدایت میکند؟ آیا همه را؟ یعنی پس از آمدن قرآن، دیگر گمراهی باقی نمیماند و همه به طور جبر هدایت میشوند؟ خیر، بلکه نه تنها همه را هدایت نمیکند بلکه عدهای به وسیله آن گمراه خواهند شد؛ چنانکه در آیه ٢٦ همین سوره میخوانیم: یضِلُّ بِهِ کثیراً وَ یهدی بِهِ کثیراً خدا به وسیله قرآن گروه زیادی را هدایت و گروه زیادی را گمراه خواهد نمود. ولی البته «وَ مایضِلُّ بِهِ الَّا الْفاسِقینَ» [١] خدا گمراه نمیکند به وسیله قرآن مگر فاسقها را. فاسقها یعنی خارجشدههای از مسیر فطرت انسانی [٢].
مولوی میگوید وقتی نکتهها خیلی دقیق و لطیف باشد اشخاص لایق را بالا میبرد ولی در مقابل، افراد نالایق را گمراه میکند:
از خدا میخواه تا زین نکتهها | درنلغزی و رسی در منتها | |