برمیدارد، در جایی قدم برمیدارد که قبلًا دعوتش کردهاند، گفتهاند بیا اینجا. مثل اینکه انسان را در یک مهمانی دعوت کنند بعد برود آنجا؛ هرچه که آنجا میبیند میان آن و خودش رابطه برقرار میکند، میگوید ببین، آن گل را آنجا گذاشتهاند، برای ما آنجا گذاشتهاند، برای اینکه ما استفاده کنیم چون مهمان هستیم؛ ببین، منزلشان را چه زینت و آرایش کردهاند! آن تابلو را آنجا میبینی، این فرش را اینجا میبینی؟

همه اینها را آمادهشده و حسابشده میبیند و با آمدن خودش ارتباط قائل است.

قرآن میخواهد که انسان خودش را در عالم این جور احساس کند، حالت کسی که دعوتش کردهاند به منزلی و در آن منزل آنچه که وجود دارد حساب دارد و با آمدن او ارتباط دارد. آن وقت است که انسان در خودش احساس مسئولیت میکند، بعد فکر میکند پس برای چه ما را دعوت کردهاند؟ دعوت کردهاند که بیاییم بخوریم و بچریم و برویم یا مسئله دیگری هم هست؟ پس ما که به یک مهمانی و به منزلی که برای ما آماده شده است آمدهایم، باید بدانیم که چه هدفی از اصل آمدن ما هست.

«اللَّهُ الَّذی سَخَّرَ لَکمُ الْبَحْرَ» اللَّه است آن کسی که این دریا را مسخر شما قرار داده. معنای «مسخر قرار داده» یعنی آب را طوری خلق کرده، شما را به شکلی خلق کرده، چوب را به شکلی خلق کرده، هوا را به شکلی خلق کرده و باد را به شکلی خلق کرده، همه اینها را به گونهای خلق کرده که نتیجهاش این است که شما از این آب با کشتی استفاده میکنید، یعنی اینها حسابشده آفریده شدهاند. «لِتَجْرِی الْفُلْک فیهِ بِامْرِهِ» که کشتی به امر و اراده او و به خواست او [حرکت کند.] او خواسته است که کشتی روی دریا حرکت کند که حرکت میکند؛ و در نتیجه مسافرتها بکنید، تجارتها بکنید، نقل مکانها بکنید. «وَ لِتَبْتَغوا مِنْ فَضْلِهِ» و از فضل الهی خیر طلب کنید. گفتهاند مقصود استفادههای [مختلف از دریاست.] یک استفاده از دریا همان است که به وسیله کشتی انجام میشود که انسان قارهها را طی میکند، و دیگر اینکه از خود دریا بهرهها ببرید، از حیوانات دریا، از گوهرهای دریایی که از دریا گرفته میشود؛ یعنی آن ماهیای که در دریا هست و هر حیوانی که در دریا هست و قابل استفاده است و آن گوهرهایی که در دریا هست، لؤلؤی اگر هست، مرجانی هست، هرچه هست، باز اینها هم یک کار حسابشده است و تصادفی نیست. آن هدف نهایی و اصلی، آن جنبه مدرسه بودن اینهاست.

تا اینجا همان بهرهگیری مادی است. ولی در عین حال چون انسان کودکی