رَحیمٌ» [١] خدایا در دلها و سینههای ما و در روحهای ما کوچکترین کدورتی نسبت به اهل ایمان قرار نده ( «غِلّ» یعنی کدورت، غش، تیرگی) تو رئوف و مهربان هستی.

چقدر بد است که انسان نسبت به شخصی که واقعاً مؤمن و باایمان است غلّ و حقد و کینه و ناراحتی در قلب خودش داشته باشد. به همین دلیل است که ما در دستورهای دینی خودمان داریم [٢] که اگر دو نفر مؤمن نسبت به یکدیگر کدورتی پیدا کردند این کدورت نباید بیش از سه روز باشد. (قراردادن مدت به این دلیل است که ابتدا یک هیجانی در کار است.) بعد از سه روز هر دو نفر موظف هستند که زودتر اقدام کنند تا این غلّ و ناراحتی و این عقدهای که از یکدیگر پیدا کردهاند منتفی و رفع شود.

در زمینه «مؤاخات فی اللَّه» دستورهای زیادی داریم. در حدیثی که در کافی [٣] هست پیغمبر اکرم صلی الله علیه و آله به اصحابشان فرمودند [٤]: «ای عُرَی الْایمانِ اوْثَق»؟ در میان دستگیرههای ایمان کدامیک محکمتر است؟ یکی گفت: نماز؛ دیگری گفت: روزه؛ سومی گفت: حج؛ چهارمی گفت: جهاد و دیگری گفت: زکات. حضرت فرمودند:

تمام اینها که شما گفتید دستگیرههای محکمی هستند ولی مقصود من چیز دیگری است. گفتند: خودتان بفرمایید یا رسولاللَّه! فرمودند: «الْحُبُّ فِی اللَّهِ وَ الْبُغْضُ فِی اللَّه» اینکه یکدیگر را به خاطر خدا دوست و یا دشمن بدارید؛ یعنی دوستان خدا را به خاطر خدا دوست بدارید و دشمنان خدا را به خاطر خدا دشمن بدارید؛ این محکمترین دستگیرههای ایمان است.

امیرالمؤمنین علیه السلام در کلمات قصار نهجالبلاغه میفرمایند: «کانَ لی فی ما مَضی اخٌ فِی اللَّهِ» (خیلی جملههای عالی و خوبی است!) من در گذشته برادری داشتم اما «اخٌ فِی اللَّه» یعنی نه برادر نسبی، بلکه برادری که یکدیگر را به خاطر خدا دوست میداشتیم «وَ کانَ یعَظِّمُهُ فی عَینی صِغَرُ الدُّنْیا فی عَینِه» [٥] یک چیز، او را در چشم من

[١]. حشر/ ١٠.[٢]. اصول کافی، کتاب الایمان و الکفر، باب الهجره.[٣]. کتاب الایمان و الکفر، باب «الحب فی اللَّه و البغض فی اللَّه»، حدیث ٦.[٤]. حضرت سؤال کردند مثل یک امتحان و آزمایش، مثل یک معلم که از شاگردش میپرسد ومیخواهد شاگرد را امتحان کند ببیند چقدر از تعلیمات را درک کرده است. در واقع حضرت میخواستند ببینند اینها چقدر با روح اسلام آشنا هستند.[٥]. نهجالبلاغه، حکمت ٢٨١.