اسلام در آغاز امر به راهنمایی قرآن و در اثر مساعی و زحمات پیغمبر اکرم بسط و توسعه یافت و در محیط مسلمین آن روز نفوذ معنوی عجیب و خارق‌العاده‌ای پیدا کرد و این بسط و توسعه و نفوذ رو به افزایش گذاشت و منبع قدرتهای عظیم نظامی و سیاسی شد تا جایی که در کمتر از نیم قرن اکثر معموره جهان آن روز را در زیر سیطره و سلطه خویش درآورد.

ولی البته چنان‌که همه می‌دانیم این سیطره و سلطه سیاسی دیری نپایید که در اثر عدم لیاقت خلفا و فساد دستگاه خلافت و بالاخص ظلمها و جورهای بی‌حد و حصری که دستگاه خلافت نسبت به مردم روا می‌داشت، ضعیف شد. ملل مختلفه‌ای که به اسلام گرویده بودند از عرب و غیر عرب، از جور خلفا به ستوه آمدند و دست به انقلابها و طغیانها زدند تا جایی که ابومسلم خراسانی با لشکری که از اعاجم و ایرانیان فراهم آورده بود شکست سختی به دستگاه خلافت اموی وارد آورد که منجر به انقراض آنها در شرق شد. با همه این احوال، نفوذ معنوی و روحانی قرآن کریم و پیغمبر اکرم همچنان در دلها بود و حکومت می‌کرد و بدیهی است که اگر با آن‌همه فساد و تباهی که در دستگاه خلافت و کادر سیاسی اسلامی پیدا شده بود نفوذ معنوی و روحانی اسلام هم ضعیف شده بود، یکباره اساس این دین حنیف برچیده شده بود و امروز در همه جهان اثری از او باقی نمانده بود.

در یک چنین دورانی که ابرهای تیره جور و ظلم و فسق و فجور خلفا آسمان نورانی اسلام را تیره کرده بود، اهل بیت پیغمبر یعنی همان بزرگوارانی که ما آنها را به عنوان ائمه اطهار می‌شناسیم دامن همت به کمر زدند و در مقام تعلیم و تلقین معالم اسلامی و بسط و توسعه نفوذ معنوی