ریحانة الادب فی تراجم المعروفین بالکنیه او اللقب - مدرس تبریزی، محمدعلی - الصفحة ٣٤١ - ولى- شاه نعمت اللّه بن سيد عبد اللّه
بيت مزبور مضمون اين روايت است لو كانت الدنيا دما عبيطا لا يكون قوت المؤمنين الا حلالا پس از روى امتحان برّه پيرهزنى را كه در توى راه بر پشتش كرده و ميرفت بضرب تازيانه از وى گرفتند، طعامى از همان برّه تهيه كرده و شاه نعمت اللّه را دعوت نمودند، بعد از احضار طعام، حلال و حرام بودنش را پرسيدند شاه گفت براى ما حلال است و براى شما حرام پس از اين سخن متغيّر گرديدند تا آنكه باطن امر بشرحى كه ذيلا ذكر ميشود مكشوف گرديد. يا خودشان بعد از صرف طعام قضيه غصب بودن برّه را نقل كرده و مورد اعتراض بر حلالخوارى وى نمودند در جواب، خواستار تحقيق حقيقت امر گرديد كه باطن قضيه را از خود آن پيرزن استكشاف نمايند. پيرزن را احضار كردند و چگونگى برّه را از وى استفسار نمودند گفت پسرم در سفر بود، اخبار طاقتفرسا و دلگداز از وى ميشنيدم اينك نذر كردم كه اگر پسرم بسلامت بازآيد آن برّه را بحضور شاه نعمت اللّه ببرم، همين روز نذرم قبول شد، پسرم بسلامت وارد گرديد، من از كثرت شادى، برّه را بر پشت گرفته و قصد حضور شاه را داشتم كه ناگاه گماشته شما بزور و تعدّى از من گرفت و آه و زاريم فايده نبخشيد. بالاخره فهميدند كه باطن اوليا همواره منظور نظر كبريائى بوده و از حرام و شبهه محفوظش ميدارد. كار پاكان را قياس از خود مگير. قضيه برّه با تفاوتى كمتر بطورى ديگر نيز نقل شده كه نتيجه يكى بوده و حاجتى بتكرار آن نميباشد. اشعار حقايق اشعار شاه نعمت اللّه نيز بسيار و ديوانش مشهور و از او است:
دل كشتى خدا است بدرياى معرفت |
لطف خدا سزد كه بود ناخداى دل |
|
در دو عالم چون يكى دارنده اشياستى |
هريكى در ذات خود يكتاى بيهمتاستى |
|
جنبش دريا اگرچه موج خوانندش ولى |
در حقيقت موج دريا عين آن درياستى |
|
اى عاشقان اى عاشقان، ما را بيانى ديگر است |
اى عارفان اى عارفان، ما را نشانى ديگر است |
|
اى بلبلان اى بلبلان، ما را نوا خوشتر بود |
زيرا كه اين گلزار ما از بوستانى ديگر است |
|
خورشيد جمشيد فلك بر آسمان چارم است |
مهر منير عاشقان بر آسمانى ديگر است |
|