ریحانة الادب فی تراجم المعروفین بالکنیه او اللقب - مدرس تبریزی، محمدعلی - الصفحة ١٣٥ - نجرانى نجفى
او را باقوال ديگر علماى رجال ترجيح ميدهند بلكه علّامه و شهيد ثانى و صاحب معالم و صاحب مدارك و سيّد ابن طاوس و جمعى از اجلّاى ديگر قول او را بشيخ طوسى هم با آنهمه جلالت و شهرت آفاقى كه دارد مقدّم دارند.
نجاشى از اكابر تلامذه سيد مرتضى علم الهدى بود، از شيخ مفيد، تلعكبرى هارون بن موسى و پسرش محمد بن هارون و از احمد بن نوح سيرافى و از پدر خود على بن احمد و ابن الغضائرى احمد بن حسين و بسيارى از مشايخ وقت روايت كرده و جمعى از اكابر آن عصر نيز از وى روايت ميكنند. چنانكه تحت عنوان عده نجاشى مذكور داشتيم او نيز مثل كلينى گاهى بواسطه عدّه روايت كرده بلكه گاهى بواسطه جماعت و نظائر آن نيز روايت ميكند. ناگفته نماند كه عبد اللّه نجاشى جدّ اعلاى صاحب ترجمه احمد بن على نجاشى والى اهواز و زيدى مذهب بود، اخيرا مستبصر شد و حضرت امام جعفر صادق ع هم رساله اهوازيّه را در جواب سؤال او مرقوم فرمود و همين رساله عينا در كتاب كشف الريبه شهيد ثانى نقل و علاء الدين گلستانه نيز شرحش كرده است. از تأليفات نجاشى است:
اخبار بنى سنسن، اخبار الوكلاء الاربعة، اعمال الجمعة، التعقيب، تفسير قرآن، الحديثان المختلفان، رجال مذكور فوق، فضل الكوفة، مواضع النجوم و غير اينها.
وفات او در سال چهارصد و پنجاهم هجرت واقع شد و جمله ان الرحمة عليه- ٤٥٠ تاريخ وفات او است و چنانچه در بعضى موارد اشاره كردهايم در اعداد صورت مكتوبى حروف را منظور دارند (نه ملفوظى) اينك حرف تاى رحمة را كه در امثال اين مورد بشكل (٥) مىنويسند پنج حساب كنند و باقى واضح است. در نخبة المقال در رديف اشخاص مسمّى به احمد كه پدرشان على است گويد:
و ذو رجال النجاشى حققه |
عمر (لمحا) بعد (شعب) صه ثقة |
|