ریحانة الادب فی تراجم المعروفین بالکنیه او اللقب - مدرس تبریزی، محمدعلی - الصفحة ٢٧٠ - نهروانى- معافى بن زكريا
الخبرية ١٢- الياقوت الاحمر فى من رأى الحجة المنتظر ع و غير اينها كه بسيارى از آنها چاپ شده است. وفات او بسال هزار و سيصد و شصت و نهم هجرى قمرى در حدود نود سالگى در مشهد مقدّس رضوى واقع گرديد. (كتاب جنتان فوق و اطلاعات متفرقه)
نهدى[١]
نهدى- مالك بن اسمعيل
- در باب كنى بعنوان ابو غسان خواهد آمد.
نهروان[٢]
نهروانى- معافى بن زكريا
- بن يحيى بن حميد بن رجا يا حماد بن داود جريرى، قاضى نهروانى، معروف به ابن طرار يا ابن طراره يا ابن طراز، مكنّى به ابو الفتح يا ابو الفرج، از فحول و اساتيد علماى شافعيّه ميباشد كه فقيه اديب فاضل كامل شاعر ماهر، بالخصوص در فقه و حديث و ادبيّات و نحو و لغت متمهّر، بنوشته خطيب بغدادى در فقه و لغت و اقسام ادبيّه داناترين مردمان وقت خود بود. از
[١]- نهدى- بر وزن فدوى و يا بسكون ثانى، در اصطلاح رجالى لقب اشعث بن سويد، اسود بن ابى الاسود، جعفر بن شبيب، حمدان، داود بن محمد، فضيل بن يسار، هيثم بن ابى (امير خل) مسروق، محمد بن احمد بن خاقان قلانسى و بعضى ديگر ميباشد و نسبت آن بقبيله بنى نهد است در يمن كه اولاد نهد بن زيد بن ليث بن سود بن اسلم بن الحاف بن قضاعه هستند و هم يكى از قبائل همدان بوده و اولاد نهد بن مرحبة بن دعام بن مالك بن معاوية بن صعب ميباشند.
[٢]- نهروان- ناحيه بزرگى در سمت شرقى دجله، مابين بغداد و واسط كه بزرگترين نواحى بغداد، بسيار پرمنافع و نيكومنظر، بنام اعلى و اوسط و اسفل بسه قسمت منقسم، باراضى و قراء بسيارى مشتمل و معروفترين آنها اسكاف و جرجرا يا وصافيه، از نهرى كه از دجله منشعب ميشود مشروب، قديما بسيار معمور بوده كه اخيرا بسبب محاربات ملوك سلجوقيان و مقاتله ايشان با يكديگر گذرگاه لشگر شد، مردمانش نوعا مهاجرت ببلاد ديگر نمودند، نهر مذكور نيز بر هم خورده و بدين سبب بسيار خراب و ويران گرديد. وقعه مشهوره مابين حضرت على ع و خوارج در همينجا واقع شد، بنام قرآن با آن خليفة الرحمن بمقام مقابله و مقاتله برآمدند. مشايخ نهروان در السنه داير و ضرب المثل، اقوال نابايست و افعال ناشايست ايشان هزاران مرتبه مؤثرتر از ضربت ابن ملجمها ميباشد.