ریحانة الادب فی تراجم المعروفین بالکنیه او اللقب - مدرس تبریزی، محمدعلی - الصفحة ١٥١ - نحاس- احمد بن اسمعيل

تيمورى از دمشق رحلت كرده و در دمياط اقامت گزيد، در فقه و حساب و فرائض بصيرتى بسزا داشته و در فنون ديگر نيز بى‌بهره نبود و از تأليفات او است:

١- تنبيه الغافلين عن اعمال الجاهلين در بدع و امور مستحدثه ٢- مشارع الأشواق الى مصارع العشاق و مثير الغرام الى دار السلام كه در قاهره چاپ و در فضائل جهاد است و آن ملخّص كتاب مصارع العشاق خودش ميباشد و بسال هشتصد و چهاردهم هجرى قمرى در موقع ازدحام فرنگيها مقتول گرديد. (ص ١٨٤٨ مط)

نحاس- احمد بن اسمعيل‌

- يا احمد بن محمد بن اسمعيل بن يونس مرادى مصرى، اديب نحوى لغوى فاضل مفسّر كامل واسع العلم كثير التأليف و الرواية، ابو جعفر الكنية، نحاس الشهرة كه بعمل مس يا ظرف و اوانى مسينه منتسب ميباشد و بهمين جهت گاهى او را صفار نيز گويند (كه بمعنى مسگر است) نحاس خال محمد بن حسن نحوى زبيدى سابق الذكر و از تلامذه زجّاج و مبرّد و نفطويه و ابن الانبارى و اخفش اصغر و ديگر اعيان ادباى عراق بود، نحو را از ايشان فراگرفت و از كثرت تواضع از سئوال و تفتيش اشكالات علمى مضايقه نداشته و با اهل نظر و دقّت مطرح مذاكره مى‌نمود، در ادبيّات و لغات قرآن مصنّفات بسيارى دارد:

١- ادب الكاتب ٢- الاشتقاق ٣- اعراب القران ٤- التفاحة در نحو ٥- تفسير ابيات سيبويه ٦- تفسير القرآن و ظاهر كلام كشف الظنون آنكه اين كتاب همان اعراب القرآن است ٧- شرح المعلقات السبع و يك نسخه خطى آن بشماره ١٨٠١ در كتابخانه بانكى فور و يك نسخه نيز برقم ٤٠٧ در كتابخانه اسكوريال موجود است ٨- شرح المفضليات ٩- طبقات الشعراء ١٠- الكافى در نحو ١١- معانى القرآن و نسخه خطى آن در كتابخانه خديويه مصر موجود است ١٢- المقنع فى اختلاف البصريين و الكوفيين فى مأة مسئلة ١٣- ناسخ الحديث و منسوخه ١٤- ناسخ القرآن و منسوخه ١٥- الوقف و الابتداء الصغير ١٦- الوقف و الابتداء الكبير.

وفات نحاس روز شنبه پنجم ذيحجه سال سيصد و سى و هفتم و يا بنابر مشهور سى و هشتم هجرى قمرى در مصر واقع شد و در سبب آن گويند كه روزى در اوقات زيادتى آب رود نيل در ساحل آن نشسته و مشغول تقطيع شعر بود، يك نفر از عوام الناس بخيال اينكه‌