ریحانة الادب فی تراجم المعروفین بالکنیه او اللقب - مدرس تبریزی، محمدعلی - الصفحة ٢٩٣ - واعظ- محمد بن فتح اللّه
قاف نيز از همان كتاب گويد: القصيدة الوترية فى مدح خير البرية از ابو بكر بن عبد الكريم (احمد خل) حلبى شافعى (متوفى بسال ٨٥٨ ه ق- ضنح) است، اين كلام صريح ميباشد در اينكه قصيده وتريه دوتا بوده و ناظم آنها نيز غير از همديگر و زمانشان نيز مغاير است.
(كف و ص ١٩٠٩ مط)
واعظ- محمد بن احمد
- در باب كنى بعنوان ابن سمعون خواهد آمد.
واعظ- محمد بن صبح
- در باب كنى بعنوان ابن السماك خواهد آمد.
واعظ- محمد بن فتح اللّه
- قزوينى، ملقّب به رفيع الدين و گاهى به ملا رفيع الدين و يا ملا رفيع هم موصوف، از علماى اماميّه قرن يازدهم هجرى، عالمى بوده فاضل اديب كامل شاعر ماهر، در اشعار خود متخلّص به واعظ و بشهادت بعضى از فقرات تأليف منيف او ابواب الجنان در علم معقول نيز حظّى وافر داشت. در انشاى نظمى و نثرى هم كمنظير و در وعظ و خطابه بىنظير بوده است.
بالجملة واعظ قزوينى بفنون كمالات صورى و معنوى آراسته، از اخلاق رذيله پيراسته، از شاگردان ملا خليل قزوينى سابق الذكر و مؤلف كتاب ابواب الجنان معروف است كه بارها در ايران و هند چاپ، در اخلاق و موعظه بىنظير و يك ديوان شعر هفت هزار بيتى هم داشته و از او است:
خط شرع گرديده ناخوان از آن |
كه گنجيده غيرى چو مو در ميان |
|
از هيچكس بجز دو زبانى نديدهام |
خلق زمانه را همه گويا زبان يكى است |
|
بزمين برد فرو خجلت محتاجانهام |
بىزرى كرد بمن آنچه بقارون زر كرد |
|