آئين كيفرى اسلام - ترابى شهرضايى، اكبر - الصفحة ٥٦٢ - فرع سوم كيفيّت ضرب تازيانه
٣- وعنه، عن الحسن، عن زرعة، عن سماعة، عن أبي عبداللَّه عليه السلام، قال: حدّ الزاني كأشدّ ما يكون من الحدود. [١]
فقه الحديث: امام صادق عليه السلام در اين موثّقه فرمود: حدّ زانى مانند شديدترين حدود است.
به نظر ما، در استدلال به اين روايت بر مطلوب اشكال هست؛ زيرا، مراد از «كأشدّ» كميّت است؛ چرا كه در باب تازيانه، حدّى نداريم كه از نظر تعداد و كميّت از حدّ زنا بيشتر باشد؛ بنابراين، احتمال مىدهيم روايت ناظر به كميّت باشد؛ در حالى كه بحث ما در كيفيّت است. همين اشكال در روايت بعد نيز مطرح است.
٤- عبداللَّه بن جعفر في (قرب الإسناد) عن السّندي بن محمّد، عن أبي البخترى، عن جعفر، عن أبيه، عن عليّ عليه السلام، قال: حدّ الزاني أشدّ من حدّ القاذف وحدّ الشارب أشدّ من حدّ القاذف. [٢] اشدّيت در اين روايت نيز به معناى كميّت است؛ نه به معناى اين كه نحوهى ايقاع تازيانه به چه كيفيّت باشد. [٣] به هر حال، موثّقه اسحاق بن عمّار و روايت محمّد بن سنان بر مطلوب ما دلالت تمام و كافى دارد كه ضرب بايد شديد و محكم باشد.
وجود روايت معارض
وعنه، عن حمّاد، عن حريز، عمّن أخبره، عن أبي جعفر عليه السلام، أنّه قال: يفرّق الحدّ على الجسد كلّه، ويتّقى الفرج والوجه، ويضرب بين الضربين. [٤]
فقه الحديث: روايت، مرسله است. امام باقر عليه السلام فرمود: بايد حدّ را بر تمام جسد
[١]. وسائل الشيعة، ج ١٨، ص ٣٧٠، باب ١١ از ابواب حدّ زنا، ح ٤.
[٢]. همان، ح ٩.
[٣]. با توجّه به اين كه حدّ قذف با حدّ شرب خمر در مقدار مساوى است، بايد اشدّيت در روايت را بر كيفيّت حمل كرد، نه بر كميّت.
[٤]. وسائل الشيعة، ج ١٨، ص ٣٧٠، باب ١١ از ابواب حدّ زنا، ح ٦.