آئين كيفرى اسلام - ترابى شهرضايى، اكبر - الصفحة ٣٣٢ - ادلّهى مستند شاهد در باب زنا

التوبة أو يكذّب نفسه.

فإن شهد له ثلاثة وأبى واحد يجلد الثلاثة ولا تقبل شهادتهم حتّى يقول أربعة: رأينا مثل الميل في المكحلة. [١]

فقه الحديث‌: طبق اين روايت، به قاذف هشتاد تازيانه مى‌زنند و شهادت او پذيرفته نمى‌شود؛ مگر آن‌كه توبه كرده، يا خودش را تكذيب كند. اگر سه نفر شهادت دادند و يكى از شهود از اداى شهادت امتناع ورزيد، به آن سه نفر حدّ قذف زده و شهادت آنان مقبول نيست، تا آن‌كه هر چهار نفر در مقام شهادت بگويند: «رأينا كالميل في المكحلة» همانند ميله در سرمه دان، مشاهده كرديم.

ظاهر اين روايت و جمله‌ى «لا تقبل شهادتهم حتّى يقول أربعة ...» اطلاق و عدم فرق بين زناى احصانى و غير آن است.

اگر گفته شود: روايت در مقام بيان از اين جهت نيست تا به اطلاق در هر دو نوع زنا تمسّك شود، بلكه در مقام بيان ثبوت قذف و عدم آن است. اگر عبارت «حتّى يقول أربعة» غايت براى هر دو قسم از زنا بود، مى‌توانستيم به اطلاق آن استناد كنيم.

مى‌گوييم: از آن‌جا كه روايت به ذكر خصوصيّات پرداخته، مى‌گويد: «رأينا مثل الميل في المكحلة»، استفاده مى‌شود كه از اين جهت نيز در مقام بيان است. پس، اطلاق آن مسلّم است. بنابراين، بايد براى حدّ رجم و جلد، شهادت به رؤيت و معاينه بدهند.

روايت معارض روايت حريز

بإسناده عن الحسين بن سعيد، عن فضالة، عن أبان، عن زرارة، عن أبي جعفر عليه السلام قال: إذا قال الشاهد: إنّه قد جلس منها مجلس الرجل من امرأته اقيم عليه الحدّ. أقول: لعلّ المراد به التعزير أو حدّ الشاهد. [٢]

فقه الحديث‌: در اين صحيحه، زراره از امام باقر عليه السلام نقل مى‌كند كه فرمود: اگر شاهد

[١]. وسائل الشيعة، ج ١٨، ص ٤٣٣، باب ٢ از ابواب حدّ قذف، ح ٥.

[٢]. همان، ص ٣٧٣، باب ١٢ از ابواب حدّ زنا، ح ١٠.