ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٤١٤ - دليل قرائت

قرائت آيات:

عادا الاولى- اهل مدينه و بصره بجز سهل (عاد لولى) با حالت ادغام و بدون تنوين و بدون همزه قرائت كرده‌اند، مگر در روايت قالون از نافع كه از روايات كرده است (عاد لولى) با همزه ساكن.

و بقيه (عادا الاولى) با تنوين و همزه بدون ادغام قرائت كرده‌اند.

و ثمود- عاصم و حمزه و يعقوب (و ثمود فما ابقى) قرائت كرده‌اند بدون تنوين و بقيّه (و ثمودا) با تنوين خوانده‌اند.

دليل قرائت:

عادا الاولى- ابو على گويد: ابو عثمان گفت: ابو عمرو نزد من در قرائت خود غلط خواند، زيرا او نون را در لام معرفه ادغام كرد با اينكه با حركت همزه لام حركت پيدا كرده است، و حركت آن لازم نيست، بدليل اينكه مى‌گويى: (الحمر) و پس از آنكه حركت همزه را روى لام بياندازى الف وصل حذف نميشود، زيرا آن حركت لازم نيست، ابو عثمان گويد:

و لكن ابو الحسن از بعضى اعراب نقل كرده است كه ميگويد: (هذا الحمر قد جاء) كه بخاطر حركت لام الف وصل حذف ميشود.

ابو على گويد: سخن در عاد الاولى اينست كه هر كس همزه را در الاولى محقق سازد لام معرفه را ساكن خواهد ساخت، و هر گاه لام معرفه و تنوين در عادا هر دو ساكن باشند و دو ساكن كه نون عادا و لام معرفه باشد بهم ميرسند قهرا اينجا تنوين ساكن را حركت كسره خواهى داد زيرا التقاء ساكنين شده است، و اين است دليل قول كسى كه ادغام نكرده است، و نيز دليل كسى است كه ميگويد: (احد اللَّه) كه تنوين را بخاطر التقاء ساكنين حذف ميكنند، بنا بر اين در مثال ما نيز تنوين را حذف ميكند همانطور كه در مثال (احد اللَّه) حذف نمود، و نيز همانگونه كه در مثال (و لا ذاكر اللَّه) نيز تنوين حذف شده است، ولى اين قبيل حذف در قرائت نمى‌آيد هر چند