ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٣٦٥ - معناى آيات

بودند كه بدانند محمد ٦ پيش از آنان خواهد مرد، و اين پاسخ آن گفتارى است كه ميگفتند: (نَتَرَبَّصُ بِهِ رَيْبَ الْمَنُونِ‌).

ابن عباس گفته است: يعنى: آيا لوح محفوظ در اختيار آنان است، و از روى آن نوشته، و به مردم خبر ميدهند؟

حسن گفته است: اين قسمت جواب گفتار آنان است كه اگر جريان آخرت آن طور كه شما مى‌گوييد حق باشد بهشت بماه نيز خواهد رسيد، و مانند آنست آيه:

(وَ لَئِنْ رُجِعْتُ إِلى‌ رَبِّي إِنَّ لِي عِنْدَهُ لَلْحُسْنى‌).

و آن غيب كه بجز خدا كسى از آن آگاه نيست، آن چيزهايى است كه افراد عاقل بطور ضرورت آن را نميدانند، و هيچ دليلى بر آن وجود ندارد، و تنها خداوند از آن آگاه است، زيرا خداوند آن آگاهى را لنفسه دارد، و عالم لنفسه از جميع معلومات آگاه است، و چيزى بر او پوشيده نميباشد.

(أَمْ يُرِيدُونَ كَيْداً) يعنى: نسبت به تو مكرى و سوء قصدى بكار بندند و اين سوء قصد نقشه‌اش در دار الندوة طرح شده است.

(فَالَّذِينَ كَفَرُوا هُمُ الْمَكِيدُونَ) و اين كافران به مكافات مكر خود خواهند رسيد، و ضرر آن به خودشان باز خواهد گشت، و مكرشان گريبان گيرشان خواهد شد، همانگونه كه خداوند توطئه‌گران دار الندوة را بخاطر مكرشان مجازات فرمود و آنان را در جريان جنگ بدر به قتل رسانيد.

(أَمْ لَهُمْ إِلهٌ غَيْرُ اللَّهِ) يعنى: آيا آنان خدايى دارند غير از اللَّه كه آنان روزى داده و حفظشان ميكند و ياريشان ميدهد؟ يعنى: اين افرادى را كه اينان خدا گرفته‌اند براى آنان نميتوانند مفيد باشند، و نيز قدرت دفاع از آنان هم نخواهند داشت، آن گاه خداوند خويشتن را تنزيه كرده ميفرمايد:

(سُبْحانَ اللَّهِ عَمَّا يُشْرِكُونَ) يعنى: خداوند از اين شريكان كه ميپندارند منزّه است، سپس خداوند عناد و قساوت قلب آنان را يادآور شده ميفرمايد: