ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٣١٣ - معناى آيات

در عدد فرشتگان اختلاف شده است، از ابن عباس و مقاتل نقل شده است كه اينان دوازده فرشته بودند.

محمد بن كعب گويد: آنان عبارت بودند از جبرئيل بهمراهى هفت فرشته ديگر.

بعضى هم گفته‌اند: اينان سه فرشته بوده‌اند: جبرئيل و ميكائيل و يك فرشته ديگر.

(إِذْ دَخَلُوا عَلَيْهِ فَقالُوا سَلاماً) يعنى: هنگامى كه بر ابراهيم وارد شدند بعنوان احترام او گفتند سلام بر تو (اى اسلم سلاما)، حضرت ابراهيم (ع) هم در پاسخ آنان فرمود: (سلام)، و بعضى هم (سلم) خوانده‌اند، و اين قسمت در سوره هود تفسير شده است.

(قَوْمٌ مُنْكَرُونَ) از ابن عباس نقل شده است: يعنى ابراهيم پيش خود گفت اينان مردمى ناشناس هستند، زيرا ابراهيم آنان را از جنس بشر تصوّر كرده بود، و انكار عبارتست از نفى صمت امر و نقيض آن اقرار و اعتراف است.

(فَراغَ إِلى‌ أَهْلِهِ) يعنى: آهسته از نزد ميهمانان بطرف خانواده خود رفت، و علت اينكه آهسته و مخفيانه رفت اين بود كه مبادا مانع شوند از تهيّه غذا، و اين يك كار معمولى است كه افراد ميهماندوست انجام ميدهند.

(فَجاءَ بِعِجْلٍ سَمِينٍ) براى ميهمانان خود يك گوساله چاق بريانى آورد، در جاى ديگرى آمده است (جاءَ بِعِجْلٍ حَنِيذٍ)[١] يعنى گوساله بريان آورد[٢] قتاده گويد: تمامى ثروت حضرت ابراهيم گاو بود.

[١]- سوره هود، آيه ٦٩.

[٢]- اما اينجا( عجل سمين) گوساله چاق است پس معلوم ميشود يك گوساله چاق بريان شده براى ميهمانان خود تهيّه ديده است.