ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ١٧ - معنى آيات

اول داخل است، زيرا همانگونه كه فاعل در انجام فعل نياز به وسائل و آلات دارد، نيازمند برطرف شدن موانع نيز ميباشد، بنا بر اين هنگامى كه هر نوع مانعى از سر راهش برداشته شد، قدرت بر انجام فعل خواهد يافت.

قربانا- قربان عبارت است از هر عبادت و طاعتى كه به وسيله آن به پيشگاه الهى تقرّب جسته مى‌شود و جمع آن (قرابين) است.

اعراب آيات:

(فِيما إِنْ مَكَّنَّاكُمْ فِيهِ‌)- إن در اين جمله به معنى ماء نافيه است، و إن نافيه با ماء موصوله‌اى كه به معنى الّذى است بهتر است از ماء نافيه، و لذا مى‌بينيم كه اگر بگوئيد: (رغبت فيما رغبت فيه) بهتر آن است كه به جاى آن بگوئيد:

(رغبت فيما إن رغبت فيه)، زيرا در صورت دوّم لفظ ما و إن با يكديگر اختلاف دارند.

معنى آيات:

آن گاه خداوند بزرگ كفّار مكه را ترسانده، و از برترى جسمى و نيروى قوم عاد سخن به ميان آورده مى‌فرمايد:

(وَ لَقَدْ مَكَّنَّاهُمْ فِيما إِنْ مَكَّنَّاكُمْ فِيهِ) بنا به قول ابن عبّاس و قتاده يعنى: ما به قوم هود و ... از نظر نيروهاى بدنى و قدرت جسمى و طول عمر و ثروت فراوان امكاناتى داديم كه نظير آن را به شما نداده‌ايم.

و بعضى هم گفته‌اند: إن زائده است و معنى آن است كه ما قوم هود و ...

را نسبت به انجام طاعات تمكن بخشيديم، و قدرت استدلال بر توحيد و مطالعه‌