فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٣ - احتكار آيت الله سيد كاظم حسينى حائرى

از آن جلوگيرى مى‌كرد».

دوم: آيا حاكم حق قيمت گذارى بر كالاى محتكر را دارد؟ رواياتى وارد شده كه دلالت بر منع از قيمت گذارى دارد و براى قول به منع اين روايات استدلال شده است.

١. شيخ طوسى با سند خود از محمد بن احمد بن يحيى از جعفر بن محمد از پدرش از وهيب از حسين بن عبيد اللّه‌ بن ضمره از پدرش از جدش از امام على بن ابى طالب(ع) نقل مى‌كند كه آن حضرت در باره رسول خدا(ص) فرمود:

أَنَّهُ(ص) مَرَّ بِالْمُحْتَكِرِينَ فَأَمَرَ بِحُكْرَتِهِمْ أَنْ تُخْرَجَ إِلَى بُطُونِ الْأَسْوَاقِ وَ حَيْثُ تَنْظُرُ الْأَبْصَارُ إِلَيْهَا فَقِيلَ لِرَسُولِ اللَّهِ(ص): لَوْ قَوَّمْتَ عَلَيْهِمْ، فَغَضِبَ رَسُولُ اللَّهِ(ص) حَتَّى عُرِفَ الْغَضَبُ فِى وَجْهِهِ، فَقَالَ: أَنَا أُقَوِّمُ عَلَيْهِمْ؟ إِنَّمَا السِّعْرُ إِلَى اللَّهِ يَرْفَعُهُ إِذَا شَاءَ وَ يَخْفِضُهُ إِذَا شَاءَ؛ (٤٤)

رسول خدا(ص) گذرش به محتكران افتاد و فرمان داد كه كالاهاى احتكار شده آنها را به درون بازار ببرند. چون مردم چشمشان به كالاها افتاد به رسول خدا(ص) گفته شد: اى كاش بر آنها قيمت مى‌گذاشتى. رسول خدا(ص) از اين سخن خشمگين شد به گونه‌اى كه آثار خشم در چهره‌اش نمايان شد، سپس فرمود: آيا من بر آنها قيمت بگذارم؟ قيمت در دست خداست، هر گاه بخواهد بالا مى‌برد و هر گاه بخواهد پايين مى‌آورد.

اين روايت را شيخ صدوق در فقيه به طور مرسل نقل كرده است (٤٥) و در كتاب توحيد آن را از احمد بن زياد بن جعفر همدانى از على بن ابراهيم از پدرش از غياث بن ابراهيم از جعفر بن محمد از پدرش از جدش نقل كرده است. (٤٦)