فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٦٠ - بررسىهاى فقهى قابل طرح در تجارت الكترونيك حسين حلبيان
منظر تئورى، يك مبادله تجارى الكترونيكى مىتواند به گونهاى باشد كه در آن سفارش دهنده كالا از يك نقطه كره زمين و فروشنده در كشور و شهرى ديگر باشد و فروشنده از طريق سايت خود روى يك server كه در نقطه جغرافيايى ديگرى است، كالايى را بفروشد كه مركز آن مكان جغرافيايى چهارمى است.
به اين ترتيب، هيچ يك از عناصر اصلى تشكيلدهنده اين بازرگانى، در نقطه جغرافيايى واحدى قرار ندارند. در اين صورت، اين سؤال مطرح مىشود كه اگر در يك معامله مفروض، ميان طرفين اختلاف نظرى پيش آيد، اين اختلاف بايد در چارچوب قوانين كدام كشور حل و فصل شود. (١٥)
چشمانداز آينده، مراجعى نظير كميسيون ملل متحد در تجارت بينالملل آنسيترال (Uncitral) و اتاق تجارت بين الملل آى سى سى (ICC) را بر آن داشته تا مقررات نمونهاى را در تجارت الكترونيك، تدوين و عرضه كنند.
آينده نه چندان دور و بلكه نمونهها و موارد تحقق يافته تجارت الكترونيك، حقوقدانان را وا مىدارد كه با اين پديده آشنا شوند و نه تنها مشاوران خوبى در قراردادهاى تجارى باشند، بردانش حقوقى كشور نيز در اين عرصه بيفزايد و مراكز آموزشى و دستگاه قضايى را به اين آگاهىها مجهَّز سازند. علاوه بر اين، در موارد ضرورى نيز پيشنويس قوانين و مقرراتى نو را هماهنگ با جهان و متناسب با مبانى حقوقى كشور، تدوين و پيشنهاد كنند. (١٦)
فصل سوم: بيع الكترونيك
تعريف بيع الكترونيك
بيع (خريد و فروش) نوعى تجارت الكترونيكى است. بيع به لحاظ شرعى حقيقت
(١٥) نوعىپور، بهروز، الفباى تجارت الكترونيك، نشريه شبكه٥٧.
(١٦) صادقى نشاط، امير، حقوق تجارت الكترونيك.