فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٩٨
«رشيد پاشا» و «جودت پاشا» مىباشد. «مرآة مجلة الأحكام العدلية» نيز نام شرحى قديمى به زبان عربى است كه توسط «مسعود افندى» نگاشته شده و در سال ١٨٨١م منتشر شده است. «درر الأحكام شرح مجلة الأحكام» مفصلترين شرح مجله است كه توسط «على حيدر» رئيس دادگاه عثمانى و در شانزده جلد نوشته شده است.
معرفى شروح و حواشى مجله بحث مستقلى را مىطلبد كه به سبب رعايت اختصار به همين اندازه بسنده مىكنيم و به معرفى تحرير المجلة مىپردازيم: (١)
تحريرالمجلة
كاشف الغطاء به عنوان اولين دانشمند امامىمذهب، به مجله توجه كرده و آن را مورد بازنگرى، توضيح، تكميل و نقد قرار داده است، از آنجا كه مقدمه آن مرحوم بر اين اثر ارزنده داراى نكتههاى مفيدى است. قسمتى از آن را نقل مىكنيم:
برخى از دانشجويان مهذب، از دانشجويان رشته حقوق، مكرر از من درخواست كردهاند كه مختصرى را بر اساس فقه امامى در مورد احوال شخصيه و معاملات مالى بنگارم و چون مجله عدليه يا مجله احكام، كتابى است كه مقرر شده است از زمان تركها [عثمانيه [تا امروز در دانشكدههاى حقوق تدريس شود، در مورد آن مطالعه كردم اما آن را ـ با وجود ترتيب مناسب و پرمحتوا بودن ـ نيازمند تنقيح و بازنويسى و اشاره به مطالب اضافى و تكرارى و بيان مستندات برخى از قواعد و فروع يافتم و همچنين بيان اصول و فروع و مبانى آنها بر اساس ادله شرعى لازم بود و به هر حال اين يادداشتها را به عنوان تحرير آن كتاب به انجام رساندم ... و هدف اصلى از نگارش اين اثر دو مطلب است:
اول: شرح و بررسى مطالب كتاب و برطرف كردن برخى از مسائل پيچيده و
(١) ر.ك: مقدمه جلد اول تحرير المجله، ص٢٥-١٧.