فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٣٢ - پردازشى به مرگ مغزى از نگاه فقه و حقوق حميد ستوده
پردازشى به
مرگ مغزى از نگاه فقه و حقوق
حميد ستوده (الف)
چكيده
از آنجا كه در فقه اسلامى، واقعيت مرگ و حيات، موضوع حكم شرعى قلمداد شده است، احرازمرگ مغزى به مثابه مرز مرگ، بسيار اهميت دارد. ساختار اين مقاله جستجو در زمينه موضوعشناسى مرگ مغزى از منظر پزشكى و سپس كاوشى در ساحت فقهى - حقوقى آن است. ديدگاه برگزيده، پذيرش تلقى تساوقِ مرگ مغزى با زهوق روح است، ديدگاهى كه در پروتكل الحاقى «قانون پيوند اعضا و مرگ مغزى» سنجه حدوث مرگ قطعى انسان بر شمرده شده است. مبناى اين نگرش نيز از نظر پذيرش مرجعيت عرف خاص در اين مسئله و جزم فقيه به باور متخصصان در تساوق مرگ مغزى با مرگ طبيعى نشئت مىگيرد. گرچه در اين فرض، نمىتوان تا زمان سرد شدن بدن، احكام شرعى ميت را بر وى مترتب دانست، اما ادامه معالجات، ديگر ضرورتى نخواهد داشت و با فرض حالت اضطرار، برداشت اعضاى پيوندى جايز است.
واژگان كليدى: مرگ و زندگى، مرگ مغزى، عرف خاص، حكم و قانون.
(الف) كارشناس ارشد داراى معارف اسلامى و پژوهشگر مركز فقهى ائمه اطهار عليهمالسلام.