فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٦٩ - بررسىهاى فقهى قابل طرح در تجارت الكترونيك حسين حلبيان
آيت الله فاضل لنكرانى مىافزايد: «امضاى اسناد معامله، خواه در دفاتر رسمى باشد يا غير آن، به طورى كه در زمان ما متعارف است، جانشين صيغه لفظى مىشود». (٣٨)
معاملات در محيط ديجيتال، گاهى با پست الكترونيكى و همراه الفاظ صريح است كه به نظر مىرسد اين نوع معاملات را نتوان از نوع معاملات الكترونيكى دانست. همچنين ممكن است الفاظ صريحى دال بر ايجاب و قبول،
بين طرفين رد و بدل نشود، ولى طرفين به قصد تمليك، عوض و معوض را به هم منتقل كنند و پرداخت قيمت و تحويل كالا به قصد بيع، از نوع الكترونيك باشد. در اين صورت، ما به صحت و نفوذ چنين بيعى حكم مىكنيم.
تحويل كالا و خدمات
تحويل كالا بر دو نوع است: ١. سنتى؛ ٢. الكترونيكى.
برخى كالاها كه از طريق معاملات آنلاين يا اينترنتى خريدارى شده، به شيوههاى سنتى يا با پستهاى سريع براى خريدار ارسال مىشوند. حمل اين گونه كالاها، كاملاً تابع قراردادهاى سنتى يا تابع توافق طرفين است.
برخى دادهها يا خدمات، قابليت ارسال الكترونيكى را دارند. ازاين رو، در برخى معاملات، سفارش كالا يا خدمات به صورت آنلاين ، و تحويل آن نيز به شيوه الكترونيكى است. تفاوت تحويل كالا به شيوه الكترونيكى با شيوه سنتى، اين است كه در برخى موارد، كالاهاى موضوع معامله پيش از تحويل، وجود خارجى مستقل ندارند؛ زيرا اين كالاها پيش از معامله وجود نداشتهاند و به اعتبارى «كالاى آينده» ناميده مىشوند. بحث «كالاى مجازى» نيز مطرح است كه
(٣٨) همان، م٢١٧٥.