فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٧٥ - بررسىهاى فقهى قابل طرح در تجارت الكترونيك حسين حلبيان
٢. افراد يا اشخاص حقوقى، نظير تجارت بين دو شركت؛
٣. اشخاص حقوقى و حقيقى، نظير تجارت بين يك شركت و يك شخص حقيقى.
طرفهاى تجارت الكترونيكى
تجارت الكترونيكى بدون حضور فيزيكى اشخاص يا كارگزاران نيز ميسر است:
١. تجارت بين يك شخص حقيقى و يك سيستم كامپيوترى: در اين صورت، وقتى پايگاهى محل تعامل انسانى است، شخص حقيقى اصالتاً يا از سوى شخص حقوقى، وارد رابطه قراردادى با سيستم كامپيوترى شخص حقيقى يا حقوقى ديگر مىشود.
٢. تجارت بين دو سيستم كامپيوترى: در اين صورت، دو سيستم كامپيوترى، طرف قراردادند و تجارت به وسيله آنها كه در مقام عامل اشخاص حقيقى يا حقوقى هستند، صورت مىگيرد. (٥٣)
جاى تعجب نيست كه انعقاد قرارداد، به وسيله دو سيستم كامپيوترى، به عنوان عوامل طرفهاى معامله، صورت گيرد.
در حقيقت، كامپيوتر و پايانههاى شبكهاى، نقش واسطهاى وسيعى دارند و مىتوان از آنها به عنوان ابزارهايى استفاده كرد كه قصد يك طرف را فراتر از يك مورد معامله در نظر گرفته و در موارد ديگر براى انجام معامله و با رعايت ملاك و معيارهاى از پيش تعيين شده به كار برد.
ماده ١١ قانون نمونه تجارت الكترونيكى كميسيون تجارت بينالملل سازمان ملل، چنين مقرر كرده است:
(٥٣) نورى، محمد على، نخجوانى ، رضا، حقوق تجارت الكترونيكى، ص ٩٢ و ٩٣.