فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٧٦ - بررسىهاى فقهى قابل طرح در تجارت الكترونيك حسين حلبيان

«قرارداد مى‌تواند با تعامل عامل‌هاى الكترونيكى طرفين منعقد شود، حتى اگر شخص، بى‌اطلاع از وجود و عمل عامل الكترونيك يا شرايط و توافق حاصل باشد».

اين ماده، ايراد فقدان قصد انسانى را در زمان انعقاد قرارداد، رد مى‌كند. وقتى ماشين دخالت دارد، قصد لازم از برنامه داده‌شده به ماشين، جارى مى‌شود. (٥٤)

اينك كاربر كامپيوتر، مى‌تواند به آن دستور دهد معاملاتى را به طور خودكار انجام دهد. براى نمونه، شخص مى‌تواند از عامل‌هاى الكترونيك استفاده كند و:

- پيام‌ها را از طرف آنها بررسى و پاسخ دهد، بدون اينكه شخص اصلى آنها را ببيند.

- به عنوان عامل خريد آنلاين در اينترنت كاوش كند و خريد مورد نظر را انجام دهد.

- به عنوان سيستم كنترل موجودى كالا، سفارش‌ها را وقتى كه موجودى در حد نصاب لازم است بپذيرد.

هرچند وضعيت حقوقى عامل الكترونيكى كاملاً قطعى نيست، مى‌تواند قصد شخص را داير بر قبول ايجاب‌هاى اعلام شده (از طرف شخص) اعلام كند. (٥٥)

مدل‌هاى گوناگون تجارت الكترونيكى (به لحاظ طرفين قرارداد)

استفاده از اينترنت به عنوان مهم‌ترين بستر ارتباطى در تجارت الكترونيكى، همزمان با رشد روزافزون شبكه جهانى ارتباطات، مدل‌هاى گوناگونى را در اين تجارت پديد آورده است. اين مدل‌ها حاصل تعامل سه گروه اصلى جامعه از