فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٥ - رؤيت هلال و ثبوت ماه
بغداد و مصر، در اين صورت، هر شهرى حكم خود را دارد و واجب نيست اهل شهرى به مقتضاى آنچه اهل شهر ديگر ديدهاند، عمل كنند. (٢)
قاضى ابن برّاج در
هر گاه شهرها به هم نزديك باشد و هلال در شهرى ديده نشد و در شهر ديگر ديده شد، عمل به اين رؤيت، واجب است. اين در صورتى است كه آسمان، صاف و موانع رؤيت، برطرف باشد، يا شهرها چنان به هم نزيك باشد كه اگر هلال در يكى از آنها ديده شد، در ديگرى هم ديده شود؛ مانند طرابلس و صور يا صور و رمله يا حلب و طرابلس يا واسط و بغداد و واسط و بصره. اما اگر شهرها از هم دور باشد؛ مانند طرابلس و بغداد و خراسان و مصر و بغداد و فلسطين و قيروان و شهرهايى با اين فاصله، هر شهرى حكم خود را دارد و بر اهل هيچ شهرى واجب نيست به مقتضاى رؤيت هلال در شهر ديگر عمل كند. (٣)
ابن حمزه در
اگر هلال در يك شهر رؤيت شد و در شهر ديگر رؤيت نشد، اگر اين دو شهر به هم نزديك باشد، اهالى هر دو شهر بايد روزه بگيرند و اگر دو شهر از هم دور باشد، مانند بغداد و مصر يا شهرهاى خراسان، اهل يك شهر، ملزم به حكم شهر ديگر نيستند. (٤)
كيدرى در
هرگاه هلال در يك شهر ديده نشود و در شهر يا بيابان ديگرى ديده شود، اگر شهرى كه در آن، هلال ديده شد، به گونهاى باشد كه اگر آسمان صاف و موانع برطرف باشد، هلال در هر دو شهر به واسطه نزديكى آنها ديده مىشد، بايد به مقتضاى اين رؤيت، عمل شود، اما اگر شهرى كه در آن هلال ديده شد، دور باشد، هر شهرى
(٢) سلسلة الينابيع الفقهيه(كتاب الصوم)، ج٢٩، ص ٧٨.
(٣) همان، ج٦،ص ١٧٨.
(٤) همان، ص ٢٤٠.