رأى معروف ميان متأخّران، اعتبار وحدت افق است، ولى گروهى از فقها با اين رأى مخالفت كرده، قائل به عدم اعتبار وحدت افق شدند. به نظر ايشان، رؤيت هلال در يك شهر، براى ثبوت ماه در شهرهاى ديگر؛ ولو با اختلاف افق، كافى است. علاّمه حلّى در تذكره اين قول را به نقل از برخى فقهاى ما آورده و در كتاب منتهى به صراحت، آن را برگزيده و شهيد اوّل در دروس، اين قول را محتمل دانسته است، فيض كاشانى در وافى و نيز صاحب حدائق صريحاً آن را اختيار كرده‌اند.صاحب جواهر و نراقى در مستند الشيعه و سيّد ابوتراب خوانسارى در شرح نجاة العباد و سيد محسن حكيم در مستمسك، به اين قول تمايل دارند.

اين قول، ـ يعنى كفايت رؤيت هلال در يكى از شهرها براى ثبوت ماه در شهرى ديگر كه با آن شهر، هم افق نيست، ولى هردو، شب مشترك دارند، اگر چه در يكى، اوّلِ شب و در ديگرى، آخر شب باشد ـ اظهر است (١)

مى‌توان گفت كه پيشينيان نيز به اين مسئله پرداخته و هم افقى يا قريب الافق بودن را شرط دانسته‌اند؛ بنابراين، اين مسئله نزد آنان مسكوتٌ عنه نبوده است.

شيخ طوسى در مبسوط مى‌گويد:

هرگاه هلال در شهر ديده نشود و خارج از آن شهر ديده شود، عمل به اين رؤيت، واجب است؛ به شرط آنكه شهرهايى كه ماه در آنها ديده شده، متقارب باشند؛ به گونه‌اى كه اگر آسمان صاف بود و مانعى وجود نداشت، ماه در اين شهر نيز به واسطه هم عرض بودن و تقارب با شهرهاى ديگر، ديده مى‌شد؛ مانند بغداد، واسط، كوفه، تكريت، موصل. اما اگر شهرها از هم دور باشند؛ مانند بغداد و خراسان يا

(١) منهاج الصالحين، ج١،ص ٢٧٩، انتشارات مدينة العلم.