٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٣٧ - رؤيت هلال و ثبوت ماه

روايت صحيح حلبى از امام صادق (ع) كه در آن، از «اهلّه» سؤال مى‌كند و امام مى‌فرمايد:

هي أهلّة الشهور، فإذا رأيت الهلال فصم و إذا رأيته فأفطر. قلت: أ رأيت إن كان الشهر تسعة و عشرين يوماً أقضى ذلك اليوم؟ فقال: لا إلاّ أن تشهد لك بيّنة عدول؛ فإن شهدوا أنهم رأوا الهلال قبل ذلك فاقض ذلك اليوم؛ (٢٥)

اهلّه، هلال ماههاست؛ هرگاه هلال [رمضان]را رؤيت كردى، روزه بگير و هرگاه هلال [شوال] را رؤيت كردى، افطار كن. پرسيدم: آيا اگر ماه، بيست و نه روز بود، يك روز را قضا كنم؟ امام فرمود: خير، مگر آنكه بيّنه عادل براى تو شهادت دهند، اگر شهادت دادند كه هلال را قبل از آن روز ديده‌اند، آن روز را قضا كن.

معتبره ابن سنان و معتبره زيد شحّام نيز همين گونه است (٢٦) .

در معتبره منصور بن حازم از امام صادق (ع) آمده است:

صم لرؤية الهلال و أفطر لرؤيته، فإن شهد عندكم شاهدان مرضيّان بأنّهما رأياه فاقضيه؛ (٢٧)

با رؤيت هلال، روزه بگير و با رؤيت آن، روزه را افطار كن؛ پس اگر دو شاهد معتبر نزد شما شهادت دادند كه هلال را ديده‌اند، روزه روزى را كه افطار كرده بودى، قضا كن.

در پايان معتبره ابو ايوب نيز آمده است:

و إذا كانت في السماء علّة قبلت شهادة رجلين يدخلان و يخرجان من مصر؛ (٢٨)

هرگاه در آسمان، مانعى از رؤيت هلال وجود داشته باشد، شهادت دو مرد كه از شهرى آمده و وارد شده باشند، پذيرفته مى‌شود.

بررسى استدلال دوم: ممكن است بر اين استدلال اشكال شود كه روايات حجّيت


(٢٥) وسائل الشيعه، باب ٥ از ابواب احكام شهر رمضان، حديث ٩.
(٢٦) همان، حديث ١٩ و ٤.
(٢٧) همان، باب ١١، حديث ٤.
(٢٨) همان، حديث ١٠.