٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٦١


(١٤) هشتم: آنكه شخصى مرده باشد و يك خواهر مادرى و يك خواهر پدرى داشته باشد. اصل فريضه ايشان از چهار سهم منقسم مى‌شود . نهم: آنكه شخصى مرده باشد و دو خواهر مادرى و دو خواهر پدرى يا بيشتر داشته باشد. اصل فريضه ايشان نيز از پنج سهم منقسم مى‌شود . دهم: آنكه شخصى مرده باشد و دو خواهر مادرى يابيشتر و يك خواهر پدرى داشته باشد. اصل فريضه ايشان نيز از پنج سهم منقسم مى‌شود . يازدهم: آنكه شخصى مرده باشد و يك خواهر مادرى و يك خواهر پدرى و زنى داشته باشد .اصل فريضه ايشان از شانزده سهم منقسم مى‌گردد. و اگر در اين يازده صورت اصل فريضه برايشان صحيح منقسم نشود رعايت نسبتهايى كه درماسبق مذكور شد بايد كرد تا بر ايشان صحيح منقسم شود . و ردّ نيز بر دو قسم است: اوّل: ردّ أخماسى ؛ و آن چنان است كه آنچه از فرض صاحبان فروض زياده مى‌آيد بر پنج سهم منقسم مى‌گردد؛ مثل آنكه شخصى بميرد و دخترى و پدرى و مادرى داشته باشد ؛ اصل فريضه ايشان شش سهم است؛ دو سهم تعلّق به پدر و مادر دارد و سه سهم تعلّق به دختر دارد و تتمّه بر ايشان ردّ مى‌شود به پنج سهم . دوم: ردّ أرباعى و آن چنان است كه تتمّه به چهار سهم منقسم مى‌شود ؛مثل آنكه شخصى بميرد و جماعت مذكوره دو برادر، يا يك برادر و دوخواهر، يا چهار خواهر، يا مادرى يا پدرى داشته باشد ؛ چه دراين صورت برمادر ردّ نمى‌شود بلكه تتمّه ميانهء دختر و پدر به چهار سهم منقسم مى‌شود. و بعضى از مجتهدين دراين صورت نيز به پنج حصه منقسم مى‌كنند و حصّهء مادر را به پدر مى‌دهند ؛ پس، پيش ايشان ردّ بر يك قسم است» . چند نكته درعبارت شيخ بهايى قابل ذكر است: ١ـ ايشان يازده قسم ياد شده را دقيقاً به ترتيب رساله مورد بحث نقل كرده است و در هر قسم به طريقه خواجه فتوا داده است. وظاهراً ايشان نيز اين طريقه را پسنديده‌اند ؛ زيرا علاوه بر مختصر بودن آن رواياتى نيز در تأييد آن نقل كرده‌اند. ٢ـ درنسخه موجود از جامع عباسى يك صورت از يازده صورت افتاده است كه ما بر اساس رساله خواجه داخل كروشه ذكر كرديم تا صور كامل شود. ٣ـ آخرين مطلبى كه از شيخ بهايى درباره ردّ أخماسى و أرباعى نقل شد توضيحش اين است: اگر از