٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٥٣

مثال: شخصى مرده و از وى پدر و دو پسر و يك دختر به جامانده؛ ارث به اين ترتيب ميان آنها تقسيم مى‌شود:

ابتدا يك ششم مال به پدر كه سهم قرآنى دارد داده مى‌شود و پس از تقسيم مال به شش قسمت و خارج كردن يك ششم آن براى پدر، باقيمانده كه پنج باشد به اندازه سهام ديگر وارثان است [چرا كه از پنج تاى باقيمانده پسرها هركدام دو سهم و دختر هم يك سهم


(٧) حالت دارد: ١ـ گاه آن دو فرض قرآنى از يك مخرج هستند ؛ مثل ٣١ و ٣٢ ؛ دراين صورت يكى ازآنها اصل مسأله قرار داده مى‌شود. ٢ـ گاه مخرج آن دو فرض قرآنى مختلف است و نسبت ميان آن دو تداخل است مانند اجتماع (٨١) و ( ٨١ )، يا(٦١) و ( ٢١ )؛ دراين صورت مخرج بزرگتر اصل مسأله قرارداده مى‌شود ؛ يعنى «٨» درمثال نخست و «٦» درمثال دوم. ٣ـ گاه نسبت ميان دو مخرج توافق است ؛ مانند اجتماع ( ٦١ ) و ( ٤١ ) ؛ مثل اينكه ازميت، زوجه و يك كلاله ماردى و يك پسر، يا شوهر و يكى از پدر و مادر و يك پسر بجامانده باشد ؛ دراين صورت وفق يكى از دو مخرج درهمه ديگرى ضرب مى‌شود و رقم به دست آمده اصل مال قرار داده مى‌شود ؛ لذا در مثال ياد شده «٣» در «٤»،يا «٢» در «٦» ضرب مى‌شود و عدد «١٢» به دست مى‌آيد و اصل مسأله قرار داده مى‌شودومانند اجتماع ( ٨١ ) و ( ٦١ )؛ مثل اينكه از ميت، زوجه و يكى از پدر و مادر و يك پسر بجامانده باشد كه اصل مسأله «٢٤» خواهد بود ؛ زيرا «٨» با «٦» در ( ٢١ ) توافق دارند؛ ودرنتيجه نصف يكى در ديگرى ضرب مى‌شود . ٤ـ وگاه نسبت ميان دو مخرجتباين است ؛ مثل اجتماع ( ٤١ ) و ( ٣١ )؛ مانند اينكه از ميت زوجه و مادربجا مانده باشد. ومثل اجتماع ( ٨١ ) با ( ٣٢ ) ؛مانند اينكه از ميّت زوجه و دو دختر بجامانده باشد. و مثل اجتماع ( ٣١ ) و ( ٢١ ) ؛ مانند اينكه ازميت مادر و شوهر بجامانده باشد ؛دراين صورت يكى از دو مخرج در ديگرى ضرب مى‌شود، وحاصل ضرب اصل مال قرار داده مى‌شود ؛ يعنى «١٢» در مثال نخست، و «٢٤» در مثال دوم، و «٦» درمثال سوم . از اين بيانات مى‌توان حكم اجتماع يا تفرق بقيّهء فروض را به دست آورد. [ر.ك: جواهر، ج ٣٩، ص ٣٣٣ ـ ٣٣٦ ] .