فرهنگ قرآن - مرکز فرهنگ و معارف قرآن - الصفحة ٤٣٨ - اصحابالقريه
لإيلف قريش* إلفهم رحلة الشّتاء والصّيف* الّذى أطعمهم مّن جوع وءامنهم مّن خوف. [١]
قريش (١٠٦) ١ و ٢ و ٤
٣. زمينه تجارت
١٨) نابودى اصحاب فيل از سوى خداوند، زمينهاى مناسب براى تجارت تابستانى و زمستانى قريش در كمال امنيّت:
ألم تر كيف فعل ربّك بأصحب الفيل.
فيل (١٠٥) ١
لإيلف قريش* إلفهم رحلة الشّتاء والصّيف.
قريش (١٠٦) ١ و ٢
٤. زمينه توسعه روزى
١٩) نابودى اصحاب فيل، رفع مانعى از سوى خدا براى فراهم آوردن روزى قريش و نجات آنان از گرسنگى:
ألم تر كيف فعل ربّك بأصحب الفيل.
فيل (١٠٥) ١
لإيلف قريش* إلفهم رحلة الشّتاء والصّيف* فليعبدوا ربّ هذا البيت* الّذى أطعمهم مّن جوع ....
قريش (١٠٦) ١- ٤
٥. زمينه عبادت
٢٠) ايجاد محيط الفت و آرامش براى عبادت خدا، در پى نابودى اصحاب فيل:
ألم تر كيف فعل ربّك بأصحب الفيل. [٢]
فيل (١٠٥) ١
لإيلف قريش* إلفهم رحلة الشّتاء والصّيف* فليعبدوا ربّ هذا البيت.
قريش (١٠٦) ١- ٣
اصحابالقريه
معروف ميان مفسّران و مورّخان اين است كه مقصود از القرية در آيه ١٣ سوره يس (٣٦)، انطاكيه است (كه در كشور تركيه كنونى قرار دارد و قبلًا در قلمرو شام بودهاست). براى هدايت مردم آن ديار دو فرستاده به نامهاى يوحنّا و شمعون از سوى حضرت عيسى (ع) به امر خدا فرستاده شد؛ [٣] امّا مردم آن شهر آنها را تكذيب كردند و فردى به نام بولس به كمك آنان شتافت [٤] و نيز فردى به نام حبيبنجّار پس از ايمان به آنها تلاش زيادى در جهت حمايت از رسولان الهى نمود؛ امّا آن قوم حبيبنجّار را به شهادت رساندند و خداوند با عذاب آسمانى آنان را هلاك كرد. [٥] اهمّ عناوين: اتمامحجّت با اصحاب القريه، اسراف اصحاب القريه، انبياى اصحابالقريه، شومى اصحاب القريه، عقيده اصحاب القريه، فرجام اصحاب القريه، قصّه اصحاب القريه، لجاجت اصحاب القريه.
[١] طبق قولى، مقصود از «خوف» ترس از اصحاب فيل است كه با نابودى آنان، آن حالت از قريش زايل گرديد. (روحالمعانى، ذيل آيه)
[٢] برداشت بر اين اساس است كه «لام» در «لايلاف» براى تعليل و جار و مجرور متعلّق به «فليعبدوا» باشد. (روحالمعانى، ذيل آيه)
[٣] الدّرّالمنثور، ج ٧، ص ٥٠؛ روحالمعانى، ج ١٢، ص ٣٣٠؛ مجمعالبيان، ج ٧ ٨، ص ٦٥٤.
[٤] الدّرّالمنثور، ج ٧، ص ٥٠؛ مجمعالبيان، ج ٧ ٨، ص ٦٥٤.
[٥] مجمعالبيان، ج ٧ ٨، ص ٥٤٠ و ٥٤٣.