من أجل ذلك كتبنا على‌ بنى إسرءيل أنّه من قتل نفسا بغير نفس أو فساد فى الأرض فكأنّما قتل النّاس جميعا ... ثمّ إنّ كثيرا مّنهم بعد ذلك فى الأرض لمسرفون.

مائده (٥) ٣٢

ولاتقتلوا النّفس الّتى حرّم اللَّه إلّابالحقّ ... فلايسرف فّى القتل إنَّه كان منصورا. [٢]

اسراء (١٧) ٣٣

٧٢) كشتن غير قاتل در قصاص، از مصاديق اسراف:

ولاتقتلوا النّفس الّتى حرّم اللَّه إلّابالحقّ ... فلايسرف فّى القتل إنَّه كان منصورا.

اسراء (١٧) ٣٣

١٣. كفر

٧٣) كفر، از مصاديق اسراف:

تدعوننى لأكفر باللّه ...* ... وأنّ المسرفين هم أصحب النّار.

غافر (٤٠) ٤٢ و ٤٣

١٤. مثله كردن‌

٧٤) مثله كردن قاتل، از موارد اسراف:

و لاتقتلوا النّفس الّتى حرّم اللَّه إلّابالحقّ ... فلايسرف فّى القتل إنَّه كان منصورا. [٣]

اسراء (١٧) ٣٣

١٥. هم‌جنس‌بازى‌

٧٥) هم‌جنس‌بازى از مصاديق اسراف:

قالوا إنّا أرسلنا إلى‌ قوم مّجرمين‌* مّسوّمة عند ربّك للمسرفين. [٤]

ذاريات (٥١) ٣٢ و ٣٤

نيز---) تبذير

اسرافيل‌

اسرافيل، فرشته‌اى از فرشتگان الهى است كه براساس آن‌چه در روايات آمده، از جمله كارهايش، دميدن در صور براى اماته، و احياى دوباره موجودات در آستانه رستاخيز است. [٥] نام اين فرشته در قرآن نيامده است؛ امّا در روايات و كلام مفسّران در تفسير آيات مربوط به نفخ صور و ميراندن و زنده كردن مجدّد موجودات در آستانه قيامت، فراوان مطرح شده است.

اطاعت از اسرافيل‌

١) پيروى انسان‌ها از اسرافيل در قيامت:

يومئذ يتّبعون الدّاعى لا عوج له وخشعت‌

[١] بنابراين‌كه جمله «إنّ اللَّه من هو مسرفٌ كذّاب» ادامه سخن مؤمن آل‌فرعون و مرتبط با جمله «ان يكن كاذباً» و تعريض به فرعون باشد، نكته مزبور قابل استفاده است.

[٢] طبق يك تفسير «لايسرف فى‌القتل» به معناى اقدام ولىّ مقتول به قتل غير قاتل يا كشتن بيش از يك قاتل است. (مجمع‌البيان، ذيل آيه)

[٣] امام كاظم (ع) فرمود: مقصود از اسراف در قتل، كشتن غير قاتل و نيز مثله كردن او است. (نورالثقلين، ذيل آيه)

[٤] مقصود از «قوم مجرمين» به قرينه سياق، قوم لوط است و به قرينه آيات ٨٠ و ٨١ از سوره اعراف، اسراف قوم لوط، هم‌جنس‌بازى بوده است.

[٥] الصّافى، ج ٤، ص ٣٣٠؛ نورالثقلين، ج ٢، ص ٥٥٦، ح ١٣٩.