فرهنگ قرآن - مرکز فرهنگ و معارف قرآن - الصفحة ٤١٧ - اصحاب سبت و يهود
و كلّا ضربنا له الأمثلوكلّا تبّرنا تتبيرا. [١]
فرقان (٢٥) ٣٨ و ٣٩
١٠) نابودى اصحابرس در پى تكذيب پيامبران الهى از سوى آنان:
كذّبت قبلهم قوم نوح و أصحب الرّسّ و ثمود* و أصحب الأيكة و قوم تبّع كلٌّ كذّب الرّسل فحقّ وعيد.
ق (٥٠) ١٢ و ١٤
نيز---) همين مدخل، ستمگرى اصحاب رس
وعيد به اصحاب رس---) همين مدخل، انذار اصحاب رس
هلاكت اصحاب رس---) همين مدخل، كيفر اصحاب رس
اصحاب رقيم---) اصحاب كهف
اصحاب سبت
سَبْت در لغت به معناى قطع است [٢] و اصحاب سبت، گروهى از بنىاسرائيل و يهود و اهل ايله بودند [٣] كه در كنار دريا و مشرف به آن سكونت داشتند. آنان به دليل ناديدهگرفتن حكم تعطيل عمل (صيد ماهى) در روز شنبه، به اصحاب سبت ناميده شدند. در اين مدخل از واژههاى «السبت» و «القرده» استفاده شده است.
اهمّ عناوين: امتحان اصحاب سبت، عبرت از اصحاب سبت، عصيان اصحاب سبت، كيفر اصحاب سبت، لعن اصحاب سبت، ماهىگيرى اصحاب سبت، مسخ اصحاب سبت.
اصحاب سبت و يهود
١) ماجراى اصحاب سبت و مسخ شدن آنان به بوزينگان عاملى براى سرزنش يهوديان:
قل هل أنبّئكم بشرّ مّن ذلك مثوبة عند اللّه من لّعنه اللّه وغضب عليه وجعل منهم القردة والخنازير وعبد الطَّغوت أولئك شرٌّ مّكانا وأضلّ عن سواء السّبيل. [٤]
مائده (٥) ٦٠
وسلهم عن القرية الّتى كانت حاضرة البحر إذ يعدون فى السّبت إذ تأتيهم حيتانهم يوم سبتهم شرّعا ويوم لايسبتون لاتأتيهم كذلك نبلوهم بما كانوا يفسقون. [٥]
اعراف (٧) ١٦٣
٢) مسخ شدن اصحاب سبت به بوزينگان، نشان شرارت و گمراهى آنان:
قل هل أنبّئكم بشرّ مّن ذلك مثوبة عند اللّه من لّعنه اللّه وغضب عليه وجعل منهم القردة والخنازير وعبد الطَّغوت أولئك شرٌّ مّكانا وأضلّ عن سواء السّبيل. [٦]
مائده (٥) ٦٠
[١] «تَبْر» به معناى شكستن و هلاك كردن است. (مفردات راغب)
[٢] مفردات راغب.
[٣] تفسير الميزان، ج ٨، ص ٣٠٧.
[٤] مقصود از «منهم القردة» اصحاب سبتاند. (مجمعالبيان، ذيل آيه)
[٥] مقصود از «واسئلهم» استفهام توبيخ است؛ نه استفهام سؤال. (مجمعالبيان، ذيل آيه)
[٦] با توجّه به اينكه خطاب آيه به يهوديان و منظور از «القردة» اصحاب سبت باشد (مجمعالبيان، ذيل آيه)، برداشت ياد شده قابل استفاده است.