صدق خواهد كرد. [١] اطاعت به دو بخش تكوينى و تشريعى تقسيم مى‌شود كه مورد نظر در اين مدخل هر دو مى‌باشد و از واژه‌هاى «اتّخذ»، «اجاب»، «اذعن»، «اذن»، «اقتدا»، «تبع»، «سجد»، «سخّر»، «سلم»، «طوع»، «فعل»، «قنت» و مشتقّات آن‌ها استفاده شده است.

اهمّ عناوين: اطاعت آسمان‌ها، اطاعت از ائمّه (ع)، اطاعت از ابراهيم (ع)، اطاعت از اكثريّت، اطاعت از باطل، اطاعت از جبرئيل، اطاعت از خدا، اطاعت از رهبران، اطاعت از شيطان، اطاعت از محمّد (ص)، اطاعت از هواى نفس، زمينه اطاعت.

احكام اطاعت---) همين مدخل، اطاعت ممنوع و اطاعت از والدين‌

اطاعت آزر

١) اطاعت آزر از شيطان:

واذكر فى الكتاب ابراهيم ...* اذ قال ...* يأبت لاتعبد الشّيطن .... [٢]

مريم (١٩) ٤١ و ٤٢ و ٤٤

٢) تهديد شدن آزر به عذاب الهى در صورت پيروى از شيطان:

واذكر فى الكتاب ابراهيم ...* اذ قال ...* يأبت لاتعبد الشّيطن ...* يأبت إنّى أخاف أن يمسّك عذاب مّن الرّحمن فتكون للشّيطن وليًّا. [٣]

مريم (١٩) ٤١ و ٤٢ و ٤٤ و ٤٥

٣) رهنمون شدن آزر به صراط مستقيم، در صورت پيروى از ابراهيم (ع):

واذكر فى الكتاب ابراهيم ...* إذ قال ...* يأبت إنّى قد جآءنى من العلم ما لم يأتك فاتّبعنى أهدك صرطا سويًّا.

مريم (١٩) ٤١ و ٤٢ و ٤٣

اطاعت آسمان‌ها

٤) آسمان‌ها، مطيع و فرمانبردار خداوند:

ثمّ استوى‌ إلى السّماء و هى دخان فقال لها و للأرض ائتيا طوعا أو كرها قالتا أتينا طائِعين.

فصلت (٤١) ١١

إذا السّماء انشقّت‌* وأذنت لربّها وحقّت.

انشقاق (٨٤) ١ و ٢

٥) اطاعت آسمان‌ها از فرمان پروردگار و متوقّف شدن ريزش باران از آن، پس از طوفان نوح (ع):

... ويسمآء أقلعى وغيض المآء وقضى الأمر ....

هود (١١) ٤٤

اطاعت ابراهيم (ع)---) ابراهيم (ع)، اطاعت ابراهيم (ع)

اطاعت از ائمّه (ع)

٦) لزوم پيروى از امامان معصوم (ع):

يأيّها الّذين ءامنوا أطيعوا اللَّه وأطيعوا الرّسول وأولى الأمر منكم .... [٤]

نساء (٤) ٥٩

[١] التّحقيق فى كلمات القرآن الكريم.

[٢] از آن‌جا كه آزر، شيطان پرست نبوده و بت مى‌پرستيده، استفاده مى‌شود كه نهى از پرستش شيطان، نهى از پيروى او است.

[٣] همان.

[٤] امام باقر (ع) فرموده است: اولواالامر، امامان از نسل على (ع) و فاطمه (ع) اند. (نورالثقلين، ذيل آيه)